Kontrole PIP po nowemu już od 8 lipca 2026

To już pewne. Przepisy wprowadzające reformę Państwowej Inspekcji Pracy zostały podpisane przez Prezydenta.

LINK: https://www.gov.pl/web/rodzina/wzmacniamy-panstwowa-inspekcje-pracy--reforma-wejdzie-w-zycie

Oznacza to, że z początkiem lipca (ustawa została opublikowana w Dz. U. z 07.04.2026 r., z 3-miesięcznym " vacatio legis ") Inspekcja uzyska nowe uprawnienia, w szczególności te dotyczące " reklasyfikacji " umów cywilnoprawnych  i B2B  - w umowy o pracę.

Wtedy też można spodziewać się pierwszych kontroli – zgodnie z informacjami z PIP inspektorzy są już gotowi na te konkretne kontrole i czekają tylko na wejście przepisów w życie. Zapowiada się więc gorące lato dla pracodawców i działów HR.

Przypominam, co przewiduje ustawa:

1. Decyzje PIP stwierdzające istnienie stosunku pracy – kluczowy element nowych przepisów. PIP zyska uprawnienie umożliwiające zmianę m. in. umów zlecenia, umów o świadczenie usług oraz współpracy na zasadach B2B w stosunek pracy. Wpłynie to bezpośrednio na koszty zatrudnienia jak również ponoszone przez współpracownika obciążenia podatkowe i składkowe .
2. Interpretacje Głównego Inspektora Pracy - będzie możliwość wystąpienia do GIP w celu uzyskania wiążącej interpretacji indywidualnej (na podobieństwo tych wydawanych przez Krajową Iinformację Skarbową czy ZUS) dotyczącej charakteru umowy - stosunek pracy vs. umowa cywilnoprawna/B2B
3. Skutki i wykonalność decyzji – decyzja będzie wywoływać skutki na gruncie prawa pracy, prawa podatkowego oraz ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego od dnia jej wydania. Co do zasady będzie wykonalna dopiero po uprawomocnieniu, chyba że:
   • Natychmiastowa wymagalność – wniesienie odwołania nie zawsze wstrzyma skutki decyzji. PIP będzie miał możliwość nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Element ten będzie podlegał niezależnemu zaskarżeniu.
   • Odwołanie – jedynie miesiąc na wniesienie odwołania od dnia doręczenia decyzji - do sądu pracy.
   • Dwuetapowy tryb – PIP przed wydaniem decyzji będzie kierował polecenie dotyczące usunięcia naruszenia polegającego na niezawarciu umowy o pracę. Decyzja zostanie wydana dopiero w przypadku niewykonania stosownego polecenia.
   • Elementy decyzji – decyzja ustalająca stosunek pracy pomiędzy stronami będzie określać m.in. rodzaj pracy, miejsce jej wykonywania, wymiar czasu pracy oraz wynagrodzenie za pracę.
   • Wola stron – Inspektor będzie mógł uwzględnić wolę stron, co do rodzaju łączącego ich stosunku prawnego – ale nie będzie nią związany. W praktyce nawet wobec sprzeciwu współpracownika może dojść do reklasyfikacji.
   • Zabezpieczenie – sąd będzie miał możliwość udzielenia zabezpieczenia na czas trwania procesu. Zabezpieczenie będzie polegać na przyznaniu szczególnej ochrony przed zmianą, wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy. Dodatkowo sąd będzie miał możliwość tymczasowego unormowania praw i obowiązków stron na czas trwania postępowania.

Nowe przepisy pozwalają ponadto Państwowej Inspekcji Pracy na:

• nakazywanie zawarcia umowy o pracę,

• prowadzenie kontroli zdalnych i żądanie dokumentów elektronicznie,

• nakładanie wyższych kar .

Zmienia to sposób oceny współpracy B2B / umów zlecenie czy o dzieło , szczególnie tam, gdzie występują elementy podporządkowania, stałe godziny pracy lub powtarzalne zadania.

Warto zatem już teraz przygotować się na nową prawną rzeczywistość, która pojawi się w lipcu.

Pracodawcy/zleceniodawcy, którzy stosują w swoich firmach modele współpracy oparte o umowy B2B lub zlecenia , a także osoby bądące wykonawcami/zlecniobiorcami/usługodawcami, w oparciu o takie kontrakty  - warto aby zaudytowali stosowane wzory umów .

W ramach takiego audytu możemy:

ocenić ryzyko przekwalifikowania współpracy - na "etat",

• wskazać konieczne zmiany w umowie i organizacji pracy,

• przygotować dokumenty zabezpieczające,

• przekazać instrukcję postępowania na wypadek kontroli PIP.

Jeśli chcą Państwo sprawdzić swoją sytuację, zapraszam do odwiedzenia strony : http://b2b.podgorski-radca.pl/