Sprzedaż odziedziczonego gospodarstwa rolnego i przekazanie udziału między spadkobiercami – podatki i formalności.

Dzień dobry. 1. Sprzedaż części odziedziczonego gospodarstwa rolnego w 2026 roku będzie całkowicie zwolniona z podatku dochodowego (PIT), pod warunkiem że zmarły brat nabył tę ziemię przed 2021 rokiem. W przypadku spadkobierców pięcioletni okres uprawniający do nieopodatkowanej sprzedaży liczy się bowiem od końca roku kalendarzowego, w którym nieruchomość została nabyta przez spadkodawcę, a nie przez obecnych właścicieli. Gdyby zmarły nabył ziemię później, 19-procentowego podatku można uniknąć, przeznaczając środki na własne cele mieszkaniowe lub korzystając ze zwolnienia dla sprzedaży gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, o ile transakcja nie spowoduje utraty tego statusu. Dodatkowo, przy sprzedaży ziemi rolnej należy uwzględnić ograniczenia ustawowe – jeśli wydzielona działka ma powyżej 0,3 ha, Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa (KOWR) może przysługiwać prawo pierwokupu, a przy powierzchni powyżej 1 ha nabywcą co do zasady musi być rolnik indywidualny. Koszty samej transakcji (taksa notarialna, opłaty sądowe, podatek PCC 2%) obciążają kupującego, więc mama i brat nie poniosą dodatkowych kosztów poza ewentualnym opłaceniem geodety w celu wydzielenia działki. 2. Przeniesienie udziału w pozostałej ziemi przez mamę na rzecz jej brata również jest możliwe i najprościej dokonać tego w drodze umowy darowizny. Transakcja ta będzie w całości zwolniona z podatku od spadków i darowizn, ponieważ rodzeństwo zalicza się do tzw. zerowej grupy podatkowej. Warunkiem zwolnienia przy akcie notarialnym jest zgłoszenie transakcji przez notariusza (co dzieje się automatycznie). Darowizna ziemi rolnej na rzecz rodzeństwa, jako osób bliskich, jest zwolniona z ograniczeń rolniczych, co oznacza, że KOWR nie będzie miał prawa do ingerencji w tę umowę. Do przeprowadzenia obu tych czynności – zarówno sprzedaży ziemi, jak i późniejszej darowizny udziału – wystarczająca jest wizyta u notariusza, gdyż każda umowa przenosząca własność nieruchomości wymaga formy aktu notarialnego pod rygorem nieważności. Przy darowiźnie jedynym kosztem będą opłaty notarialne oraz opłata sądowa za wpis nowego właściciela w księdze wieczystej. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208

Dzień dobry, poświadczenie dziedziczenia nieruchomości gruntowej wskazuje jakie ułamkowe udziały spadkobiercy posiadają w całej odziedziczonej masie spadkowej. Jeśli przedmiotem dziedziczenia była jedynie nieruchomość gruntowa to Mama i Jej Brat posiadają ułamkowe (wirtualne) udziały w tej masie spadkowej (nieruchomości gruntowej) - bez fizycznego wydzielenia granic tej nieruchomości, są współwłaścicielami. Oznacza to, że ani Mama ani Jej Brat nie są odrębnymi właścicielami wyznaczonych fragmentów tej nieruchomości gruntowej, bo do podzielenia tej nieruchomości na: (1) część, której właścicielem byłaby Mama (2) i część, której właścicielem byłby Brat Mamy jeszcze nie doszło. Czynnością tą jest dopiero tzw. dział spadku. Aby dokonać kolejnych czynności prawnych dot. dysponowania tą nieruchomością - bardzo proszę zarekomendować Mamie i Bratu Mamy, aby zwrócili się do notariusza o poradę prawną. Jedynie poznanie szczegółowych planów Rodzeństwa umożliwi notariuszowi sporządzenie dokumentów i doradzenie Państwu, jakich po kolei dokonać czynności - bez narażania się na zbędne wydatki i obawy przed organem podatkowym. Pozdrawiam, r.pr. Joanna Trzaska