Czy można uzyskać odszkodowanie za podanie dzieciom szczepionek przechowywanych w niewłaściwej temperaturze?

Dzień dobry. 1. Samo dołączenie pisma z sanepidu do wniosku skierowanego do ubezpieczyciela podmiotu leczniczego nie doprowadzi do automatycznej wypłaty odszkodowania. Zgodnie z ogólnymi regułami odpowiedzialności cywilnej (art. 415 w zw. z art. 430 Kodeksu cywilnego) warunkiem uzyskania odszkodowania lub zadośćuczynienia jest łączne wykazanie: zawinionego bezprawnego działania placówki, zaistnienia szkody majątkowej lub krzywdy niemajątkowej oraz adekwatnego związku przyczynowego (art. 361 § 1 k.c.). Ubezpieczyciele w postępowaniu likwidacyjnym weryfikują przede wszystkim wystąpienie uszczerbku na zdrowiu. Skoro u dzieci nie doszło do powikłań, niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) ani innego rozstroju zdrowia (art. 445 § 1 k.c.), ubezpieczyciel na etapie przedsądowym odmówi wypłaty świadczenia, powołując się na brak szkody na osobie. 2. Jedyną prawną podstawą do dochodzenia roszczeń finansowych w sytuacji braku uszczerbku na zdrowiu jest naruszenie praw pacjenta. Zgodnie z art. 8 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością, odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej. Podanie szczepionki przechowywanej w niewłaściwej temperaturze (przerwanie łańcucha chłodniczego) stanowi zawinione naruszenie tego prawa. Na podstawie art. 4 ust. 1 powołanej ustawy w razie zawinionego naruszenia praw pacjenta sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę – niezależnie od tego, czy wystąpiła szkoda na ciele lub rozstrój zdrowia. Krzywda w tym przypadku wyraża się w narażeniu dziecka na ryzyko, konieczności weryfikacji skuteczności szczepienia (np. badanie miana przeciwciał), ewentualnej potrzebie powtórzenia dawki oraz w stresie i niepewności co do stanu uodpornienia. 3. W praktyce ubezpieczyciele podmiotów leczniczych rzadko uznają roszczeń opartych wyłącznie na art. 4 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta, twierdząc, że podstawowa polisa OC placówki obejmuje jedynie szkody będące następstwem uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub śmierci, bądź podnosząc, że samo naruszenie procedur nie rodzi krzywdy podlegającej kompensacie. Aby rozpocząć procedurę, należy złożyć do ubezpieczyciela przychodni zgłoszenie szkody, precyzując, że żądanie opiera się na roszczeniu o zadośćuczynienie z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 8 ustawy o prawach pacjenta, a nie na klasycznym uszczerbku na zdrowiu z Kodeksu cywilnego. Do pisma należy załączyć decyzję lub protokół pokontrolny Sanepidu oraz dokumentację medyczną dzieci ze szczepienia. W razie odmowy wypłaty przez ubezpieczyciela uzyskanie zadośćuczynienia (prawdopodobnie w granicach od kilku do kilkunastu tysięcy złotych) wymaga wytoczenia powództwa cywilnego przed sądem rejonowym. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208.