Co zrobić, gdy ktoś mimo sprzeciwu rozpowszechnia mój wizerunek i treści osobom trzecim bez mojej zgody?

Dzień dobry, 1) Wizerunek. Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej (art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim). Wyjątki dotyczą osoby powszechnie znanej, gdy wizerunek wykonano w związku z pełnieniem funkcji publicznych, albo osoby będącej jedynie szczegółem całości, np. zgromadzenia czy krajobrazu (art. 81 ust. 2) – w opisanej sytuacji raczej nie wchodzą w grę. Sąd Najwyższy w wyroku z 27.09.2013 r., I CSK 739/12, wskazał, że zgody na rozpowszechnianie wizerunku ani jej zakresu nie domniemywa się, a to rozpowszechniający musi wykazać, że ją uzyskał. Skoro wprost prosiła Pani o zaprzestanie, trudno mówić o zgodzie – nawet jeśli kiedyś udostępniła Pani zdjęcie tej osobie. 2) Dobra osobiste. Wizerunek, a w zależności od charakteru „treści” także prywatność, cześć czy tajemnica korespondencji, są dobrami osobistymi (art. 23 kc). Może Pani żądać zaniechania naruszeń, usunięcia ich skutków, w szczególności złożenia oświadczenia (przeprosin) odpowiedniej treści i formy, a także zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty na cel społeczny (art. 24 § 1 i art. 448 kc; dla wizerunku także art. 83 w zw. z art. 78 ust. 1 prawa autorskiego). Bezprawność naruszenia jest domniemana – to druga strona musiałaby wykazać, że działała legalnie (art. 24 § 1 kc). Sprawę rozpoznaje sąd okręgowy (art. 17 pkt 1 kpc). Już przed pozwem albo razem z nim można wnieść o zabezpieczenie, np. zakaz dalszego rozpowszechniania na czas procesu, jeżeli uprawdopodobni Pani roszczenie i interes prawny (art. 730 § 1–2, art. 730¹ § 1 i art. 755 § 1 kpc). 3) Odpowiedzialność karna – zależy od treści materiałów: – pomówienie o postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć w opinii publicznej – art. 212 kk, znieważenie – art. 216 kk (oskarżenie prywatne – akt oskarżenia do sądu albo skarga na Policji, art. 488 § 1 kpk); – rozpowszechnianie bez zgody wizerunku nagiej osoby lub osoby w trakcie czynności seksualnej – art. 191a kk (ściganie na wniosek, zawiadomienie na Policji lub w prokuraturze); – podszywanie się pod Panią z wykorzystaniem wizerunku lub danych, wyrządzające szkodę – art. 190a § 2 kk, a uporczywe nękanie, które wzbudza uzasadnione poczucie zagrożenia, poniżenia, udręczenia lub istotnie narusza prywatność – art. 190a § 1 kk (oba na wniosek). Udostępnienie zwykłego zdjęcia bez takich okoliczności jest przede wszystkim sprawą cywilną. 4) RODO. Nie stosuje się go do przetwarzania danych przez osobę fizyczną w ramach czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze (art. 2 ust. 2 lit. c RODO). Wyjątek ten wykłada się wąsko i nie obejmuje np. publikacji w internecie dostępnej dla nieograniczonego kręgu osób – wtedy można rozważyć skargę do Prezesa UODO. 5) Sołtys. Sołtys jest organem wykonawczym sołectwa (art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) i nie ma żadnych kompetencji do oceny ani „zatwierdzania” rozpowszechniania cudzego wizerunku. Jej opinia, że „nie ma w tym nic złego”, nie wpływa na Pani prawa. Gdyby partnerka tej osoby sama przekazywała materiały dalej, odpowiadałaby na tych samych zasadach. 6) Co zrobić: 1. Zabezpieczyć dowody: zrzuty ekranu z datą, nadawcą i odbiorcami, linki, dane osób, które otrzymały materiały i mogą to potwierdzić. 2. Wysłać listem poleconym przedsądowe wezwanie do zaprzestania rozpowszechniania i usunięcia materiałów w wyznaczonym terminie, z zapowiedzią drogi sądowej. 3. Przy braku reakcji – pozew o ochronę dóbr osobistych z wnioskiem o zabezpieczenie, a przy treściach z pkt 3 – zawiadomienie organów ścigania lub prywatny akt oskarżenia. Ocena wymaga zapoznania się z rozpowszechnianymi materiałami i sposobem ich przekazywania. Podstawa prawna: art. 23, 24 § 1, 448 kc; art. 78 ust. 1, 81, 83 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych; art. 190a § 1, 2 i 4, 191a, 212, 216 kk; art. 17 pkt 1, 730, 730¹, 755 kpc; art. 488 § 1 kpk; art. 2 ust. 2 lit. c RODO; art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Jeśli chce Pani omówić sprawę szczegółowo, zapraszam do kontaktu – przez Specprawnik lub ze mną osobiście: tel. 506-389-613, e-mail: arkadiuszmalak@poczta.onet.pl (porady także zdalnie). Więcej o kancelarii: www.adwokat-malak.com, www.adwokatmalak.com.pl, Facebook: https://www.facebook.com/adwokatmalak/, opinie: https://fixly.pl/profil/adwokatmalakopinie, Panorama Firm: https://panoramafirm.pl/dolno%C5%9Bl%C4%85skie,boles%C5%82awiecki,boles%C5%82awiec,daszy%C5%84skiego,13_7/kancelaria_adwokacka_adwokat_arkadiusz_malak-zzduno_xt.html. Z wyrazami szacunku adw. Arkadiusz Malak tel. 506-389-613