Zachowek dla wnuków po wydziedziczeniu dzieci. Jak uniknąć sprzedaży odziedziczonego domu?

Pytanie z dnia 11 września

Mąż zmarł i w testamencie wydziedziczył dzieci ale wnuki nie. Teraz oni chcą zachowku a jest ich 5. Mam emeryturę i dom którego przez 5 lat nie sprzedam bez podatku. Co mam teraz zrobić?

Dzień dobry. 1. Zgodnie z art. 1011 Kodeksu cywilnego zstępni wydziedziczonego zstępnego (w tym przypadku wnuki) są uprawnieni do zachowku, chociażby ich rodzic przeżył spadkodawcę. Roszczenie wnuków jest co do zasady uzasadnione prawnie, chyba że sami również zostali skutecznie wydziedziczeni w testamencie. Wysokość zachowku wynosi 1/2 wartości udziału spadkowego, a w przypadku wnuków małoletnich lub trwale niezdolnych do pracy – 2/3. Należy jednak pamiętać, że jeśli dom stanowił majątek wspólny małżonków, do spadku wszedł wyłącznie udział zmarłego męża (1/2 nieruchomości). Wartość czystego spadku pomniejsza się o długi spadkowe i koszty pogrzebu, a na należny wnukom zachowek zalicza się darowizny, które oni sami lub ich wydziedziczeni rodzice otrzymali od spadkodawcy za życia. 2. W kwestii podatku od sprzedaży domu: obawa przed 5-letnim okresem karencji jest bezpodstawna, o ile dom został nabyty lub wybudowany przez męża dawniej niż 5 lat temu. Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) 5-letni okres wolny od podatku liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nieruchomość nabył lub wybudował spadkodawca, a nie od daty otwarcia spadku. Jeżeli mąż był właścicielem lub współwłaścicielem domu co najmniej 5 lat, sprzedaż nieruchomości przez Panią nie wywoła obowiązku zapłaty podatku dochodowego. 3. W relacji z wnukami nie ma obowiązku natychmiastowej, jednorazowej spłaty roszczeń. Na podstawie art. 997¹ Kodeksu cywilnego zobowiązany do zapłaty zachowku może żądać przed sądem odroczenia terminu płatności, rozłożenia świadczenia na raty (na okres do 5 lat, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach do 10 lat), a także obniżenia wysokości zachowku z uwagi na swoją sytuację osobistą i majątkową (niskie dochody z emerytury, brak płynnych oszczędności). Roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem 5 lat od ogłoszenia testamentu. Na obecnym etapie należy zweryfikować status i wiek każdego z wnuków, ustalić faktyczną wartość 1/2 domu pomniejszoną o ciężary oraz dążyć do zawarcia ugody na warunkach ratalnych, z powołaniem się na możliwość sądowego miarkowania kwoty. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208

Odpowiedź nr 1 z dnia 14 września 2026 13:11 Zmodyfikowano dnia: 14 września 2026 13:11 Obejrzało: 9 osób

Czy uznajesz odpowiedź za pomocną?

Nie udało się wysłać odpowiedzi.

Podziękowałeś prawnikowi

Dzień dobry, chętnie pomogę - tel. 506-691-756.

Odpowiedź nr 2 z dnia 15 września 2026 20:52 Zmodyfikowano dnia: 15 września 2026 20:52 Obejrzało: 2 osób

Czy uznajesz odpowiedź za pomocną?

Nie udało się wysłać odpowiedzi.

Podziękowałeś prawnikowi

Chcę dodać odpowiedź

Jeśli jesteś prawnikiem zaloguj się by odpowiedzieć temu klientowi
Jeśli Ty zadałeś to pytanie, możesz kontynuować kontakt z tym prawnikiem poprzez e-mail, który od nas otrzymałeś.