Wyrok 10 miesięcy pozbawienia wolności za alimenty. Co zrobić przy groźbie doprowadzenia do zakładu karnego?

Dzień dobry. 1. Sytuacja, w której się Pani znalazła, jest poważna i wymaga natychmiastowego działania. Wyrok dziesięciu miesięcy pozbawienia wolności za niealimentację z art. 209 Kodeksu karnego najprawdopodobniej zapadł pod Pani nieobecność z powodu wysyłania wezwań na nieaktualny adres, co sąd uznał za skutecznie doręczone w ramach tak zwanej fikcji doręczeń. Ponieważ orzeczenie jest już prawomocne, sąd wykonawczy mógł wydać nakaz zatrzymania i doprowadzenia Pani przez Policję, dlatego ważne jest podjęcie kroków prawnych bez oczekiwania na ewentualną wizytę funkcjonariuszy, a fakt, że samotnie wychowuje Pani półtoraroczną córkę i podejmuje pracę, by spłacać dług, będzie Pani mogła podnieść w sądzie. 2. Krokiem, który należy rozważyć w pierwszej kolejności, jest złożenie do wydziału penitencjarnego właściwego sądu okręgowego wniosku o wyrażenie zgody na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego (SDE. Wymiar Pani kary w pełni kwalifikuje się do tej procedury, która pozwoli Pani na normalne życie w domu, opiekę nad córką oraz kontynuowanie pracy zarobkowej. Równolegle z tym wnioskiem należy bezwzględnie złożyć do sądu rejonowego, który wydał wyrok, wniosek o natychmiastowe wstrzymanie wykonania kary do czasu rozpatrzenia sprawy o dozór elektroniczny. 3. Niezależnie od składanych równolegle wniosków o dozór elektroniczny i wstrzymanie wykonania kary powinna Pani złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia na podstawie art. 126 § 1 Kodeksu postępowania karnego, połączony z jednoczesnym wniesieniem właściwego środka zaskarżenia, którym – w zależności od trybu, w jakim zapadło rozstrzygnięcie – będzie sprzeciw od wyroku nakazowego lub apelacja od wyroku zaocznego. Podstawą prawną takiego działania jest wykazanie, że zastosowana przez sąd instytucja fikcji doręczenia na podstawie art. 139 § 1 k.p.k. była w tym stanie faktycznym całkowicie bezskuteczna. W ugruntowanym orzecznictwie sądów karnych wskazuje się jednoznacznie, że warunkiem uznania doręczenia zastępczego (poprzez awizo) za ważne jest to, aby adresat faktycznie zamieszkiwał pod wskazanym adresem. Jeśli w trakcie procesu mieszkała w innym miejscu, pismo wysłane na nieaktualny adres nie zostało doręczone, a termin do wniesienia środka odwoławczego w ogóle nie zaczął biec, co oznacza, że wyrok nie uzyskał cechy prawidłowej prawomocności formalnej. 4. Wykazanie, że pozbawienie Pani możliwości obrony nastąpiło z przyczyn od Pani niezależnych, otworzy drogę do ponownego rozpoznania sprawy, jednak istotne jest tu rygorystyczne przestrzeganie terminów. Wniosek o przywrócenie terminu musi zostać wniesiony w zawitym terminie 7 dni od dnia, w którym ustała przeszkoda, czyli od momentu, w którym dowiedziała się Pani o wyroku i uzyskała realną możliwość podjęcia obrony (np. poprzez uzyskanie dostępu do akt sprawy i ustalenie sygnatury). Do wniosku należy dołączyć dowody potwierdzające, że w okresie wysyłania korespondencji przez sąd mieszkała Pani pod innym adresem – pomocne będą umowy najmu, rachunki, oświadczenia sąsiadów, a także dokumentacja medyczna dziecka czy deklaracje wyboru lekarza w nowej przychodni rejonowej. Pozytywne rozpatrzenie tego wniosku przez sąd skutkować będzie upadkiem prawomocności wyroku, co automatycznie anuluje wszelkie nakazy doprowadzenia przez Policję i pozwoli na merytoryczną obronę na sali sądowej, gdzie będzie Pani mogła podnieść argumenty dotyczące braku uporczywości niealimentacji w trudnej sytuacji życiowej oraz realnej woli spłaty zadłużenia. 5. Warto również wyjaśnić, że Pani dotychczasowe rozmowy z komornikiem i deklaracje wpłat nie miały żadnego wpływu na sprawę karną, ponieważ komornik i sąd karny to dwa zupełnie niezależne organy. Informowanie komornika nie blokuje wykonania wyroku skazującego za przestępstwo. 6. Aby przygotować dokumenty, musi Pani jak najszybciej zgromadzić akt urodzenia dziecka, potwierdzenie zatrudnienia ojca za granicą oraz umowę lub zaświadczenie o Pani pracy, a następnie dołączyć je do przygotowywanych pism procesowych. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208