Wynagrodzenie za zrzeczenie się służebności przed sprzedażą działki i jej wygaśnięcie po 10 latach.

Pytanie z dnia 17 września

Witam. Czy ciotka która w akcie notarialnym ma wpisaną służebność na działkę, którą wraz ze spadkobiercami po tacie chcemy sprzedać, ma prawo żądać od nas 15-20% ceny za tą działkę? Ciotka od ponad 10 lat mieszka poza miejscem działki. A od kilku dobrych lat mieszka w Niemczech. Do tej pory nie interesowała się tą działką, dopóki nie poprosiliśmy jej o zrzeknięciei się służebności. Czy po 10 latach służebność gruntowa wygasa automatycznie?

Dzień dobry. 1. Zgodnie z art. 293 § 1 Kodeksu cywilnego służebność gruntowa wygasa z mocy prawa (automatycznie) wskutek jej niewykonywania przez lat dziesięć. Tę samą zasadę stosuje się odpowiednio do służebności osobistych, np. służebności mieszkania (art. 297 k.c.). Ciotka nie ma żadnej podstawy prawnej, aby żądać 15–20% wartości nieruchomości ani jakiejkolwiek innej kwoty z tytułu sprzedaży. Polskie prawo nie przewiduje roszczenia o procentowy udział w cenie zbywanej działki dla osoby posiadającej służebność – jej żądanie stanowi wyłącznie nieuzasadnione prawnie oczekiwanie finansowe w zamian za dobrowolne zrzeczenie się prawa. 2. Mimo że upływ 10 lat powoduje wygaśnięcie prawa z mocy samej ustawy, wpis służebności wciąż formalnie figuruje w dziale III księgi wieczystej, co obniża jej wartość rynkową. Sam fakt wygaśnięcia prawa nie usuwa go automatycznie z rejestru. Aby wykreślić służebność, konieczne jest albo oświadczenie ciotki o zrzeczeniu się służebności (z podpisem poświadczonym notarialnie), albo prawomocne orzeczenie sądu zastępujące takie oświadczenie. 3. Jeżeli ciotka odmawia polubownego złożenia bezpłatnego oświadczenia, właściwym krokiem jest wytoczenie przeciwko niej powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece) poprzez wykreślenie wygasłej służebności. W procesie należy udowodnić niewykonywanie prawa przez co najmniej 10 lat, przedstawiając dowody na jej stały pobyt w Niemczech (np. dokumenty meldunkowe, zatrudnienie) oraz wnioskując o przesłuchanie świadków (sąsiadów, rodziny) na okoliczność braku korzystania z działki. Prawomocny wyrok sądu pozwoli na jednostronne wykreślenie wpisu z księgi wieczystej bez udziału ciotki i bez konieczności płacenia jej jakichkolwiek pieniędzy. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208

Odpowiedź nr 1 z dnia 17 września 2026 13:38 Zmodyfikowano dnia: 17 września 2026 13:38 Obejrzało: 0 osób

Czy uznajesz odpowiedź za pomocną?

Nie udało się wysłać odpowiedzi.

Podziękowałeś prawnikowi

Chcę dodać odpowiedź

Jeśli jesteś prawnikiem zaloguj się by odpowiedzieć temu klientowi
Jeśli Ty zadałeś to pytanie, możesz kontynuować kontakt z tym prawnikiem poprzez e-mail, który od nas otrzymałeś.