Wykreślenie służebności osobistej mieszkania ustanowionej na rzecz matki niezdolnej do samodzielnego podejmowania decyzji.

Pytanie z dnia 03 listopada

Jestem właścicielką domu w którym jest wpisana służebność na moją mamę. Chce sprzedać dom. Mama jest po udarze, nie może mieszkać sama i nie jest w stanie decydować o sobie. W jaki sposób mogę zdjąć służebność

Dzień dobry. 1. Wykreślenie służebności osobistej mieszkania z księgi wieczystej wymaga co do zasady złożenia przez osobę uprawnioną oświadczenia o zrzeczeniu się tego prawa (art. 246 § 1 Kodeksu cywilnego) w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym. Skoro jednak Pani mama po udarze nie jest w stanie świadomie podejmować decyzji ani kierować swoim postępowaniem, nie może ważnie złożyć takiego oświadczenia woli (byłoby ono bezwzględnie nieważne na podstawie art. 82 k.c.), a żaden notariusz nie sporządzi aktu ani nie poświadczy podpisu osoby znajdującej się w takim stanie zdrowia. 2. W tej sytuacji jedyną formalną drogą do wygaszenia i wykreślenia służebności jest uregulowanie reprezentacji prawnej mamy. W pierwszej kolejności konieczne jest złożenie do właściwego Sądu Okręgowego wniosku o ubezwłasnowolnienie całkowite mamy (art. 13 k.c. w zw. z art. 544 i nast. k.p.c.). Po prawomocnym orzeczeniu ubezwłasnowolnienia Sąd Rejonowy (Wydział Rodzinny i Nieletnich) ustanowi dla mamy opiekuna prawnego. Następnie opiekun prawny musi wystąpić do sądu opiekuńczego o wydanie zezwolenia na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem podopiecznej (art. 156 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), polegającej na zrzeczeniu się służebności mieszkania. Sąd wyda taką zgodę wyłącznie wtedy, gdy zostanie wykazane, że leży to w interesie mamy i zabezpiecza jej dobro – np. poprzez wykazanie, że środki ze sprzedaży zostaną przeznaczone na pokrycie kosztów jej leczenia, opieki lub pobytu w odpowiedniej placówce, a jej potrzeby mieszkaniowe są w pełni zaspokojone. Z uwagi na fakt, że wykreślenie służebności z Pani nieruchomości rodzi potencjalny konflikt interesów, w samej czynności zrzeczenia się prawa mamę przed notariuszem może reprezentować powołany przez sąd kurator (art. 159 k.r.o.). 3. Warto pamiętać, że wpis służebności osobistej w dziale III księgi wieczystej nie stanowi bezwzględnej przeszkody prawnej do zbycia nieruchomości – dom można formalnie sprzedać, a służebność przechodzi wówczas na nowego właściciela. W praktyce jednak obciążenie to obniża cenę rynkową i uniemożliwia kupującym uzyskanie kredytu hipotecznego, dlatego przeprowadzenie procedury opiekuńczej jest zazwyczaj jedynym skutecznym sposobem na uregulowanie stanu prawnego nieruchomości przed transakcją. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208

Odpowiedź nr 1 z dnia 3 listopada 2026 21:38 Zmodyfikowano dnia: 3 listopada 2026 21:38 Obejrzało: 24 osób

Czy uznajesz odpowiedź za pomocną?

Nie udało się wysłać odpowiedzi.

Podziękowałeś prawnikowi

Dzień dobry, ogólnie sprzedaż domu ze służebnością osobistą jest możliwa, ale obniża jego wartość. Aby usunąć służebność, konieczna jest zgoda mamy lub stwierdzenie jej wygaśnięcia w drodze sądowej. Ponieważ mama nie może podejmować decyzji, musi Pani wystąpić do sądu o ustanowienie dla niej opiekuna prawnego lub kuratora. Następnie, w jej imieniu, opiekun może dokonać przed notariuszem zniesienia służebności za odpowiednim wynagrodzeniem lub świadczeniem zamiennym (np. zapewnieniem miejsca w domu opieki). Sąd opiekuńczy będzie musiał wyrazić zgodę na taką czynność, badając, czy służy ona dobru mamy. Alternatywnie, po sprzedaży nieruchomości, służebność wygasa jedynie w przypadku śmierci uprawnionej. R. pr. Elżbieta Walczak

Odpowiedź nr 2 z dnia 4 listopada 2026 11:38 Zmodyfikowano dnia: 4 listopada 2026 11:38 Obejrzało: 21 osób

Czy uznajesz odpowiedź za pomocną?

Nie udało się wysłać odpowiedzi.

Podziękowałeś prawnikowi

Sprzedaż domu ze służebnością osobistą jest możliwa, ale obniża jego wartość. Aby usunąć służebność, konieczna jest zgoda mamy lub stwierdzenie jej wygaśnięcia w drodze sądowej. Ponieważ mama nie może podejmować decyzji, musisz wystąpić do sądu o ustanowienie dla niej opiekuna prawnego lub kuratora. Następnie, w jej imieniu, opiekun może dokonać przed notariuszem zniesienia służebności za odpowiednim wynagrodzeniem lub świadczeniem zamiennym (np. zapewnieniem miejsca w domu opieki). Sąd opiekuńczy będzie musiał wyrazić zgodę na taką czynność, badając, czy służy ona dobru mamy. Alternatywnie, po sprzedaży nieruchomości, służebność wygasa jedynie w przypadku śmierci uprawnionej. Proponuję dalszy kontakt w celu przygotowania wniosku do sądu opiekuńczego i przeprowadzenia procedury zniesienia służebności. Zapraszam do umówienia spotkania, abyśmy mogli szczegółowo omówić plan działania.

Odpowiedź nr 3 z dnia 4 listopada 2026 15:45 Zmodyfikowano dnia: 4 listopada 2026 15:45 Obejrzało: 18 osób

Czy uznajesz odpowiedź za pomocną?

Nie udało się wysłać odpowiedzi.

Podziękowałeś prawnikowi

Chcę dodać odpowiedź

Jeśli jesteś prawnikiem zaloguj się by odpowiedzieć temu klientowi
Jeśli Ty zadałeś to pytanie, możesz kontynuować kontakt z tym prawnikiem poprzez e-mail, który od nas otrzymałeś.