Wykradzenie plików i programów z prywatnego laptopa pracownika – możliwości roszczeń wobec pracodawcy.

Dzień dobry. 1. W sprawie istnieją uzasadnione podstawy prawne do żądania od pracodawcy zarówno odszkodowania finansowego, jak i zadośćuczynienia. Działanie prezesa oraz pracownicy stanowiło rażące naruszenie Pana prawa własności, praw autorskich oraz dóbr osobistych, a zgromadzony przez Pana materiał dowodowy powinien wystarczyć do wytoczenia powództwa cywilnego lub podjęcia skutecznych negocjacji ugodowych. 2. Pierwszą podstawą do żądania odszkodowania jest naruszenie Pana autorskich praw majątkowych na podstawie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Choć przepisy prawa pracy wskazują, że programy stworzone przez pracownika należą do pracodawcy, zasada ta dotyczy wyłącznie utworów powstałych w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy i na sprzęcie służbowym. W Pana przypadku pliki pośrednie i kody pomocnicze zostały stworzone na prywatnym komputerze, przy użyciu prywatnego oprogramowania, jako odpowiedź na niedopełnienie przez firmę obowiązku zapewnienia narzędzi pracy. Narzędzia te stanowiły Pana prywatny know-how. Skopiowanie ich bez Pana zgody i bez wypłaty wynagrodzenia uprawnia Pana, na mocy art. 79 ustawy o prawie autorskim, do żądania naprawienia szkody poprzez zapłatę sumy pieniężnej odpowiadającej dwukrotności stosownego wynagrodzenia, które w rynkowych warunkach przysługiwałoby za udzielenie zgody na korzystanie z tych plików. 3. Drugą niezależną podstawą jest naruszenie dóbr osobistych (art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego) oraz obowiązków pracodawcy w zakresie szacunku dla godności i prywatności pracownika (art. 11¹ Kodeksu pracy). Celowe zorganizowanie podstępu, polegające na wysłaniu Pana na fikcyjne zakupy w celu uzyskania dostępu do Pana prywatnego laptopa, stanowi drastyczne naruszenie tajemnicy korespondencji, sfery prywatności oraz nietykalności mienia. Na tej podstawie może Pan żądać odszkodowania za straty materialne lub odpowiedniej sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (art. 448 Kodeksu cywilnego). Posiadane przez Pana dowody – zabezpieczone zrzuty ekranu z przyznaniem się koleżanki, logi systemowe pendrive'a z datami oraz dane z nawigacji GPS wykluczające Pana obecność w firmie w momencie kradzieży danych – tworzą spójny i łańcuch dowodowy. 4. Wysłanie wezwania do skasowania i niewykorzystywania plików jest w tym momencie krokiem najbardziej wskazanym. W piśmie tym należy kategorycznie zażądać natychmiastowego usunięcia wszystkich skopiowanych danych ze wszystkich nośników firmowych oraz złożyć ofertę zawarcia ugody finansowej (wypłaty odszkodowania) w zamian za odstąpienie od dalszych kroków prawnych. W treści wezwania warto wprost wskazać, że opisany czyn wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 267 Kodeksu karnego (bezprawne uzyskanie informacji poprzez uzyskanie dostępu do całości lub części systemu informatycznego bez uprawnienia), za co grozi kara pozbawienia wolności do lat 2. Ryzyko odpowiedzialności karnej, w zestawieniu z Pana materiałem dowodowym może skłonić pracodawcę do wypłaty satysfakcjonującej Pana kwoty odszkodowania w ramach ugody pozasądowej. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208