Wyjazd dziecka za granicę przy ograniczonej władzy rodzicielskiej ojca – czy potrzebna jest jego zgoda.

Dzień dobry. 1. Opisana treść wyroku sądowego nie pozwala matce na samodzielny wyjazd z małoletnim dzieckiem za granicę bez zgody ojca. Sformułowanie „ograniczając do współdecydowania (...) o jej istotnych sprawach takich jak:...” posługuje się zwrotem „takich jak”, co oznacza katalog otwarty (przykładowy). W konsekwencji ojciec zachował prawo współdecydowania o wszystkich sprawach o doniosłym charakterze, a wymienione w wyroku obszary stanowią jedynie egzemplifikację tych uprawnień. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego wyjazd dziecka za granicę – zarówno o charakterze stałym, jak i tymczasowym (np. wakacje) – zalicza się do kategorii istotnych spraw dziecka, wymagających konsensusu obojga rodziców. 2. Nawet przy próbie zawężającej interpretacji wyroku, samodzielna decyzja matki jest wykluczona przez wyraźne ujęcie w treści orzeczenia kwestii „miejsca zamieszkania” oraz „wydania paszportu”. Wyjazd za granicę na stałe stanowi bezpośrednią zmianę miejsca zamieszkania małoletniego, co wprost wymaga zgody ojca. Z kolei w przypadku wyjazdów turystycznych poza strefę Schengen lub do krajów wymagających paszportu, wyrobienie tego dokumentu również obliguje matkę do uzyskania współdziałania ze strony ojca. Choć krótkotrwały wyjazd wakacyjny w obrębie Unii Europejskiej na podstawie dowodu osobistego formalnie nie wymaga dokumentu paszportowego, to z uwagi na wspomniany wyżej otwarty charakter pojęcia „istotnych spraw”, brak zgody ojca na opuszczenie kraju i tak stanowi naruszenie jego władzy rodzicielskiej. 3. W przypadku sprzeciwu ojca, w celu legalnego wyjechania z dzieckiem za granicę matka dziecka będzie zatem zobowiązana złożyć wniosek do sądu opiekuńczego (wydziału rodzinnego sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka) o wydanie tzw. zgody zastępczej na podstawie art. 97 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Prawomocne postanowienie sądu w tym przedmiocie zastępuje oświadczenie woli ojca. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208