Uprawnienia Sanepidu do kontroli prywatnego mieszkania po zakończeniu działalności usługowej i prawo odmowy wejścia do pomieszczeń.

Dzień dobry. 1. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej inspektor ma prawo wstępu do lokalu mieszkalnego wyłącznie w razie podejrzenia lub stwierdzenia, że w mieszkaniu jest lub ma być prowadzona działalność produkcyjna lub usługowa (albo w wypadku zagrożenia chorobą zakaźną). Sanepid nie posiada podstawy do przeprowadzania inspekcji sanitarnej w przestrzeni prywatnej w odniesieniu do działalności, która została zakończona. Wszczęcie procedury wynika najpewniej ze zgłoszenia zewnętrznego i powzięcia przez organ podejrzenia, że zabiegi są nadal wykonywane. Sama rozmowa telefoniczna nie stanowi formalnego wszczęcia czynności – inspektor przed przystąpieniem do kontroli ma obowiązek okazać legitymację służbową oraz doręczyć pisemne, imienne upoważnienie określające zakres kontroli i jej podstawę prawną. 2. Inspektor nie może żądać wglądu do prywatnych pomieszczeń mieszkalnych, które nie były i nie są przeznaczone na cele usługowe. Przestrzeń mieszkalna podlega ochronie miru domowego wynikającej z art. 50 Konstytucji RP. Skoro działalność została trwale zarzucona, lokal nie podlega już wymaganiom higieniczno-sanitarnym stawianym miejscom świadczenia usług naruszających ciągłość tkanek. Kwestia obecności psa, remontu czy wystawienia sprzętu na sprzedaż nie podlega ocenie Sanepidu, gdyż w lokalu czysto mieszkalnym organ ten nie ma kompetencji do weryfikacji takich okoliczności. 3. W razie przybycia kontrolera należy zażądać okazania legitymacji oraz upoważnienia do kontroli, a następnie złożyć do protokołu oświadczenie, że działalność została trwale zlikwidowana, usługi nie są i nie będą świadczone, a lokal pełni wyłącznie funkcję mieszkalną. Przysługuje Pani prawo do niewyrażenia zgody na wstęp do lokalu z uwagi na brak spełnienia przesłanek z art. 26 ust. 1 ustawy o PIS. Ewentualna asysta Policji, o której mowa w art. 26 ust. 3 powołanej ustawy, służy wyłącznie zapewnieniu osobistego bezpieczeństwa kontrolerów i porządku publicznego. Funkcjonariusze Policji nie posiadają uprawnienia do przymusowego otwarcia drzwi ani przeszukania lokalu w trybie kontroli administracyjnej Sanepidu; takie czynności wymagałyby postanowienia prokuratora lub sądu wydanego w postępowaniu karnym. Przebieg wizyty oraz odmowa wpuszczenia powinny zostać utrwalone w protokole kontroli, do którego ma Pani prawo wnieść własnoręczne uwagi. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208.

Dzień dobry, 1) Wstęp do mieszkania. Art. 26 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej pozwala inspektorowi wejść do mieszkania w razie podejrzenia lub stwierdzenia choroby zakaźnej, zagrożenia zdrowia czynnikami środowiskowymi, a także jeżeli w mieszkaniu „jest lub ma być” prowadzona działalność produkcyjna lub usługowa. Przepis dotyczy działalności obecnej lub planowanej, a nie zakończonej. Jeżeli przekłucia rzeczywiście ustały i nie zamierza Pani ich wznawiać pod tym adresem, ma Pani rzeczowy argument, że ta przesłanka odpadła. Sanepid może jednak o tym nie wiedzieć (np. gdy w internecie wciąż są ogłoszenia z tym adresem). Wstęp do pomieszczeń prywatnych niezwiązanych ze sprawą powinien wynikać z celu kontroli; jeśli inspektor go żąda, może Pani spokojnie poprosić o wyjaśnienie podstawy. 2) Gwarancje proceduralne. Do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się rozdział 5 Prawa przedsiębiorców (art. 37 ust. 2 ustawy o PIS), m.in. obowiązek uprzedniego zawiadomienia o zamiarze kontroli (art. 48). Działalność nierejestrowana – przy zachowaniu limitów przychodu – nie jest jednak działalnością gospodarczą (art. 5 ust. 1 Prawa przedsiębiorców), więc te gwarancje co do zasady Pani nie obejmują, a brak pisemnego zawiadomienia sam nie czyni kontroli bezprawną. Organ musi natomiast działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 kpa; kpa stosuje się w postępowaniu przed organami PIS – art. 37 ust. 1 ustawy o PIS). 3) Co zrobić przed kontrolą: 1. Wysłać do powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej pismo (e-mail i list polecony lub ePUAP), nawiązując do rozmowy telefonicznej: od kiedy działalność ustała, że sprzęt jest na sprzedaż, pomieszczenie czeka na remont, a lokal służy wyłącznie celom mieszkalnym – z prośbą o pisemne wskazanie podstawy prawnej, zakresu i terminu kontroli. 2. Dołączyć dowody (np. ogłoszenia sprzedaży sprzętu, informację od właścicieli o remoncie) i usunąć lub zaktualizować stare ogłoszenia z tym adresem. 4) W trakcie wizyty: 1. Poprosić o legitymację służbową i upoważnienie do czynności kontrolnych – inspektor może upoważnić pracowników do określonych czynności kontrolnych (art. 35 ust. 1). 2. Rozważyć dobrowolne pokazanie dawnego pomieszczenia – często to najszybciej zamyka sprawę. 3. Nie utrudniać czynności fizycznie. Utrudnianie lub udaremnianie działalności organów PIS jest wykroczeniem zagrożonym aresztem do 30 dni, ograniczeniem wolności albo grzywną (art. 38 ust. 1), a osoby kontrolujące korzystają z ochrony prawnej jak funkcjonariusze publiczni (art. 35 ust. 2). Zastrzeżenia co do podstawy lub zakresu proszę zgłaszać ustnie i prosić o ich wpisanie do protokołu. 4. Protokół przeczytać, zgłosić uwagi; jeśli się Pani z nim nie zgadza, można odmówić podpisu, podając przyczynę. 5) Policja. Obecność policji nie rozszerza uprawnień inspektora – wejście nadal musi mieć podstawę w art. 26 ust. 1. Proszę zachować spokój, nie stawiać oporu i zanotować dane funkcjonariuszy. Na nienależyte działanie pracowników organu można złożyć skargę (art. 227 kpa), a od decyzji nakazującej usunięcie uchybień (art. 27 ust. 1) – odwołanie w ciągu 14 dni od doręczenia (art. 129 § 2 kpa). Nie mogę zagwarantować przebiegu kontroli – wiele zależy od tego, jakie informacje ma Sanepid. Jeśli chce Pani omówić sprawę szczegółowo, zapraszam do kontaktu – przez Specprawnik lub ze mną osobiście: tel. 506-389-613, e-mail: arkadiuszmalak@poczta.onet.pl (porady także zdalnie). Więcej o kancelarii: www.adwokat-malak.com, www.adwokatmalak.com.pl, Facebook: https://www.facebook.com/adwokatmalak/, opinie: https://fixly.pl/profil/adwokatmalakopinie, Panorama Firm: https://panoramafirm.pl/dolno%C5%9Bl%C4%85skie,boles%C5%82awiecki,boles%C5%82awiec,daszy%C5%84skiego,13_7/kancelaria_adwokacka_adwokat_arkadiusz_malak-zzduno_xt.html. Z wyrazami szacunku adw. Arkadiusz Malak tel. 506-389-613