Testament mieszkania dla wnuka a zachowek dla pozostałych spadkobierców.

Dzień dobry. 1. W kwestii udziałów w mieszkaniu należy wyjaśnić, że dwaj żyjący synowie (Pana wujkowie) już teraz są współwłaścicielami mieszkania. Po śmierci dziadka jego połowa nieruchomości została odziedziczona przez babcię oraz trzech synów w częściach równych (po 1/4 udziału dziadka). Oznacza to, że babcia posiada obecnie 5/8 całości mieszkania (swoją połowę + udział po mężu), natomiast każdy z synów (czyli również Pan w miejsce taty) posiada po 1/8 udziału w mieszkaniu (12,5%). Babcia w testamencie może zatem rozporządzić wyłącznie swoim udziałem wynoszącym 62,5%. Wujkowie będą mogli ubiegać się o zachowek od tego, co Pan otrzyma po babci – wynosi on zazwyczaj połowę tego, co dziedziczyliby ustawowo (czyli połowę z 1/3 udziału babci, co daje ok. 10,4% wartości całego mieszkania jako spłatę dla każdego z nich). 2. Odnośnie wymogów formalnych testamentu, numer PESEL spadkobiercy nie jest wymagany przez prawo, aby testament był ważny. Notariusze jednak go zalecają, ponieważ pozwala on na jednoznaczną identyfikację osoby w rejestrach państwowych i zapobiega problemom w przyszłości, gdyby np. w rodzinie pojawiła się osoba o tym samym imieniu i nazwisku. W zupełności wystarczy jednak precyzyjne określenie stopnia pokrewieństwa, imion rodziców oraz daty urodzenia. 3. Jeśli chodzi o zapis w testamencie zakazujący sprzedaży mieszkania przez określony czas, to w polskim prawie taki warunek jest prawnie nieskuteczny. Zgodnie z zasadą swobody testowania, nie można ograniczyć spadkobiercy w jego prawie własności poprzez zakaz zbywania rzeczy. Taki zapis zostanie uznany jedynie za niewiążącą prośbę spadkodawcy (tzw. polecenie), której spadkobierca nie musi przestrzegać. W praktyce, po nabyciu spadku i wpisaniu Pana do księgi wieczystej, będzie Pan mógł sprzedać nieruchomość w dowolnym momencie, niezależnie od woli babci wyrażonej w testamencie. 4. Warto na koniec dodać, że wybór Pana jako spadkobiercy zamiast mamy jest korzystny pod kątem podatkowym. Jako wnuk należy Pan do tzw. zerowej grupy podatkowej, co przy zgłoszeniu nabycia spadku do Urzędu Skarbowego w ciągu 6 miesięcy pozwala na całkowite zwolnienie z podatku od spadku, niezależnie od wartości mieszkania. Pana mama, będąc synową spadkodawcy, należy natomiast do I grupy podatkowej i może zostać tym podatkiem obciążona. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208