Roszczenie o zachowek.

Dzień dobry. 1. Zawarcie prawnie skutecznej i rzeczywistej umowy sprzedaży nieruchomości nie daje pozostałym dzieciom prawa do żądania zachowku. Zachowek przysługuje wyłącznie w sytuacjach, gdy majątek spadkowy został uszczuplony przez darowizny lub zapisy testamentowe (art. 993 Kodeksu cywilnego). Sprzedaż jest umową odpłatną, co oznacza, że w zamian za mieszkanie matka otrzymała ekwiwalent finansowy (pieniądze), który wszedł do jej majątku i zastąpił nieruchomość. Fakt, że transakcja została przeprowadzona w tajemnicy przed resztą rodziny, nie wpływa na jej ważność i nie rodzi roszczenia o zachowek. 2. Sytuacja wyglądałaby natomiast inaczej, w sytuacji w której umowa sprzedaży miała charakter pozorny, czyli w rzeczywistości była darowizną ukrytą pod pozorem sprzedaży. Miałoby to miejsce, gdyby kupująca córka faktycznie nie zapłaciła matce ceny określonej w akcie notarialnym, a strony od początku nie miały zamiaru dokonywać żadnych rozliczeń finansowych. Pozorna umowa sprzedaży jest z mocy prawa nieważna, a faktyczna darowizna podlega wówczas doliczeniu do substratu spadku przy obliczaniu zachowku dla pozostałych córek. 3. Roszczenie to stanie się aktualne dopiero po śmierci matki. Aby skutecznie dochodzić zachowku, pozostałe córki będą musiały w toku procesu sądowego wykazać i udowodnić fikcyjność umowy sprzedaży. Ciężar dowodu spoczywa na osobach żądających zachowku. Dowodami w takiej sprawie mogą być m.in. wyciągi z rachunków bankowych potwierdzające brak realnego przepływu środków finansowych między stronami aktu, brak odpowiednich możliwości zarobkowych lub oszczędności po stronie kupującej córki w momencie transakcji, bądź też dowody na to, że matka nie dysponowała później kwotą rzekomo pochodzącą ze sprzedaży. Jeśli pozorność zostanie udowodniona, sąd potraktuje umowę jako darowiznę i uwzględni ją przy zasądzaniu zachowku. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208