Roszczenia pracownika za pracę na czarno – składki ZUS i ekwiwalent za urlop.

Szanowny Panie, Tak, co do zasady może Pan dochodzić swoich praw. Sam fakt wykonywania pracy „na czarno” nie pozbawia pracownika ochrony prawnej. Jeżeli w rzeczywistości wykonywał Pan pracę w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy, możliwe jest dochodzenie m.in. ustalenia istnienia stosunku pracy oraz roszczeń związanych z zatrudnieniem, w tym niewykorzystanym urlopem lub jego ekwiwalentem. Kwestia składek na ubezpieczenia społeczne wygląda jednak inaczej – nie są one wypłacane pracownikowi, lecz powinny zostać rozliczone z właściwymi instytucjami. W opisanej sytuacji warto również rozważyć zgłoszenie sprawy do Państwowej Inspekcji Pracy. Rekomenduję indywidualną analizę sprawy, w szczególności sposobu wykonywania pracy oraz posiadanych dowodów (np. wiadomości, przelewów, zeznań świadków). Pozwoli to ocenić zakres przysługujących Panu roszczeń oraz szanse ich skutecznego dochodzenia. --- PS. Jeżeli są Państwo usatysfakcjonowani udzieloną odpowiedzią oraz dotychczasowym wsparciem, będę bardzo wdzięczny za pozostawienie krótkiego komentarza na SpecPrawniku oraz w wizytówce Google (link do wizytówki: https://share.google/hf7saPPpyxKEx0Hi5). Zajmuje to dosłownie kilka minut, a dla nas – prawników – ma ogromne znaczenie i realnie pozwala docierać z pomocą do kolejnych osób potrzebujących wsparcia prawnego. Z góry dziękuję. Adwokat Adrian Gajzler

Dzień dobry. 1. Tak, ma Pan prawo żądać uregulowania składek ZUS oraz wypłaty należności za urlop, jednak wymaga to formalnego wykazania przed sądem, że Pana zatrudnienie spełniało kryteria stosunku pracy. 2. W pierwszej kolejności konieczne jest wystąpienie do sądu pracy z pozwem o ustalenie istnienia stosunku pracy. Jeżeli wykonywał Pan pracę określonego rodzaju na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym oraz za wynagrodzeniem, sąd uzna, że był Pan pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy, bez względu na brak pisemnej umowy. Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się z upływem 3 lat, a zatem Pana okres 2,5 roku pracy w całości podlega ochronie prawnej i nie uległ przedawnieniu. 3. Po sądowym ustaleniu istnienia umowy o pracę pracodawca zostanie prawnie zobowiązany do wstecznego zgłoszenia Pana do ubezpieczeń i zapłaty do ZUS wszystkich zaległych składek społecznych oraz zdrowotnych wraz z odsetkami. Zgodnie z przepisami dotyczącymi konsekwencji nielegalnego zatrudnienia, pełny ciężar finansowy zaległych składek oraz podatków spoczywać będzie wyłącznie na pracodawcy. Środki te nie zostaną wypłacone Panu, lecz wpłyną na Pana oficjalne konto emerytalne w ZUS. 4. Jednocześnie za okres 2,5 roku pracy przysługuje Panu prawo do urlopu wypoczynkowego (w wymiarze 20 lub 26 dni za każdy pełny rok, zależnie od Pana stażu pracy i wykształcenia). Ponieważ praca została zakończona, ma Pan prawo żądać od pracodawcy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za wszystkie dni niewykorzystanego urlopu. Roszczenie o ekwiwalent staje się wymagalne w dniu rozwiązania stosunku pracy i można go dochodzić bezpośrednio w tym samym pozwie sądowym. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208