Podziała majątku po rozwodzie.

Dzień dobry, tak, Pana/Pani wkład z majątku osobistego (małe mieszkanie) w nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu będzie rozliczony przy podziale majątku wspólnego. Ma Pani prawo żądać zwrotu wartości tego nakładu. R. pr. Elżbieta Walczak

Witam serdecznie. Odpowiadając na Pani pytanie, trzeba stwierdzić, że w typowej sytuacji takie okoliczności powinny zostać uwzględnione przy podziale majątku wspólnego. Zgodnie z art. 45 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.) każdy z małżonków może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego (art. 45 § 2 k.r.o.). Kluczowe zasady w Pani sytuacji Mieszkanie spółdzielcze własnościowe nabyte w czasie trwania małżeństwa (przy ustawowej wspólności majątkowej) co do zasady wchodzi do majątku wspólnego, nawet jeśli warunki jego nabycia (spłata zadłużenia wobec spółdzielni + zapewnienie poprzedniemu mieszkańcowi innego lokalu własnościowego) zostały spełnione z udziałem składnika należącego wyłącznie do jednego z małżonków. Przekazanie Pani małego mieszkania (które stanowiło Pani majątek osobisty) osobie trzeciej jako warunek uzyskania prawa do większego lokalu spółdzielczego jest traktowane analogicznie do wniesienia wkładu lub środków z majątku osobistego na nabycie składnika majątku wspólnego. W orzecznictwie sądów (w tym Sądu Najwyższego) takie zaangażowanie majątku osobistego w nabycie spółdzielczego prawa do lokalu stanowi nakład z majątku osobistego na majątek wspólny. Przy podziale majątku sąd rozlicza ten nakład – najczęściej poprzez pomniejszenie wartości majątku wspólnego o wartość nakładu albo poprzez odpowiednie zwiększenie udziału/spłaty na rzecz osoby, która go wniosła.Wartość nakładu ustala się zwykle proporcjonalnie: określa się, jaką część „ceny”/wkładu/warunków nabycia stanowiło Pani mieszkanie w chwili transakcji, a następnie odnosi się tę proporcję do aktualnej wartości rynkowej mieszkania spółdzielczego (lub według innych zasad przyjętych przez sąd, np. wartości historycznej z ewentualną waloryzacją). Sama spłata zadłużenia wobec spółdzielni również podlega ocenie – jeśli pochodziła z majątku osobistego, też może być rozliczona jako nakład; jeśli z majątku wspólnego, to nie. Co jest potrzebne, żeby to skutecznie dochodzić Dokumenty potwierdzające, że małe mieszkanie było Pani majątkiem osobistym (np. akt nabycia przed ślubem, darowizna, spadek lub inny tytuł wyłączający wspólność). Dokumenty ze spółdzielni lub akt notarialny/umowa pokazujące warunki nabycia większego mieszkania (wymóg spłaty zadłużenia + zapewnienia lokalu poprzedniemu mieszkańcowi). Akt notarialny lub inny dokument przeniesienia Pani małego mieszkania na tę osobę. Ewentualnie wycena wartości obu lokali z odpowiedniego okresu oraz aktualna wycena mieszkania spółdzielczego. Wniosek o rozliczenie nakładu w postępowaniu o podział majątku (sąd nie orzeka o tym z urzędu w pełnym zakresie – trzeba zgłosić żądanie). Sąd ocenia całość okoliczności konkretnej sprawy, w tym czy nabycie rzeczywiście nastąpiło w zamian za Pani wkład majątkowy i czy nie doszło do innych rozliczeń między małżonkami. Pozdrawiam serdecznie Adwokat Arkadiusz Malak www.adwokatmalak.com.pl