Odrzucenie zapisu testamentowego (mebli) – termin, forma i skutki prawne.

Dzień dobry. 1. W przypadku zapisu zwykłego (czyli sytuacji, w której dziadek zobowiązał swoich spadkobierców do wydania Panu mebli), przepisy nie przewidują rygorystycznego terminu sześciu miesięcy na jego odrzucenie. Zapis zwykły tworzy jedynie relację dłużnik-wierzyciel między Panem a spadkobiercami. Oznacza to, że może Pan odrzucić taki zapis w dowolnym momencie, po prostu oświadczając spadkobiercom, że nie chce Pan tych przedmiotów i rezygnuje z przysługującego Panu roszczenia. Nie wymaga to wizyty u notariusza ani sprawy w sądzie – wystarczy zwykłe pismo lub nawet ustna informacja przekazana spadkobiercom, choć dla celów dowodowych warto zachować formę pisemną. Roszczenie o wydanie zapisu przedawnia się z upływem pięciu lat od dnia wymagalności zapisu, ale Pan może zrzec się go wcześniej. 2. Sytuacja wyglądałaby inaczej, gdyby dziadek sporządził testament w formie aktu notarialnego i zawarł w nim tak zwany zapis windykacyjny (wtedy meble stałyby się Pana własnością automatycznie w chwili jego śmierci). W takim przypadku rzeczywiście obowiązuje termin sześciu miesięcy na odrzucenie zapisu, liczony od dnia, w którym dowiedział się Pan o tym, że został Pan powołany do dziedziczenia na podstawie testamentu. Jeśli ten termin minął, a był to zapis windykacyjny, stał się Pan właścicielem mebli z mocy prawa. Jednak przy testamentach odręcznych (holograficznych) ustanowienie zapisu windykacyjnego jest prawnie niemożliwe – może on być zawarty wyłącznie w testamencie notarialnym. 3. Jeśli półroczny termin na odrzucenie zapisu windykacyjnego już minął, jedyną drogą na wycofanie się z dziedziczenia tych przedmiotów jest procedura uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w terminie. Można to zrobić jedynie w ściśle określonych okolicznościach, powołując się na błąd lub groźbę (zgodnie z artykułem 1019 KC). Musiałby Pan udowodnić przed sądem, że nie odrzucił Pan zapisu w terminie, ponieważ na przykład został Pan wprowadzony w błąd co do rzeczywistego stanu majątku dziadka. Wymaga to złożenia wniosku do sądu spadku o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych, wraz z oświadczeniem o odrzuceniu zapisu. 4. Jeśli natomiast termin sześciu miesięcy jeszcze biegnie, oświadczenie o odrzuceniu zapisu windykacyjnego może zostać złożone przed dowolnie wybranym notariuszem albo przed sądem spadku (po złożeniu wniosku o odebranie oświadczenia do tego sądu). Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208