: Obowiązek opieki nad babcią po śmierci ojca a odziedziczenie domu.
Pytanie z dnia 21 września
Dzień dobry. W sobotę zmarł mój Tata. Mieszkał on z 90- cio letnią babcią w naszym domu rodzinnym, którego po jego śmierci, według testamentu to ja jestem właścicielem. Babcia ma wciąż dwójkę żyjących dzieci (moja ciocię i wujka) którzy zdeklarowali że nie będą się nią zajmować twierdząc że to mój obowiązek ponieważ dom jest zapisany na mnie. Mieszkam obecnie za granicą i mam rodzinę, małe dziecko i męża. Nie jesteśmy w stanie zjechać od tak.. co mówi prawo? Bede wdzięczna za pomoc. Przed śmiercią Taty był on właścicielem domu razem ze mną. Babcia nie ma do niego żadnych praw.. Będę wdzięczna za pomoc i radę. Z wyrazami szacunku, Katarzyna
Janusz Sawicki Adwokat
Sawicki&Sawicki Adwokaci i Radcy Prawni SP
Jana Kasprowicza 20/3, 31-523 Kraków
Szanowna Pani Katarzyno, Jest Pani jedynym właścicielem domu, a babcia nie posiada do niego żadnych praw majątkowych. Obowiązek opieki i ewentualnego wsparcia finansowego (alimentacyjnego) wobec babci spoczywa przede wszystkim na jej dzieciach – Pani cioci i wujku. Pani odpowiedzialność jako wnuczki jest subsydiarna i nie wynika z posiadania domu. Pani własność nie tworzy automatycznie obowiązku opieki nad babcią. W celu szczegółowej analizy sytuacji prawnej babci w kontekście jej zamieszkiwania w domu oraz omówienia możliwych kroków prawnych, zapraszam do kontaktu. Z poważaniem : adw Janusz Sawicki janusz.sawicki@adwokatura.pl
Podziękowałeś prawnikowi
Dzień dobry, w opisanej sytuacji warto rozdzielić dwie kwestie: własność domu oraz obowiązek zapewnienia Babci pomocy i utrzymania. To, że ma Pani odziedziczyć udział Taty w domu, samo w sobie nie przenosi na Panią wyłącznego obowiązku opieki nad Babcią. Zgodnie z art. 128 i art. 129 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, obowiązek alimentacyjny istnieje między krewnymi w linii prostej. Obciąża on w pierwszej kolejności najbliższych krewnych, a więc w tym przypadku przede wszystkim żyjące dzieci Babci — Pani ciocię i wujka. Wnuczka również należy do kręgu osób potencjalnie zobowiązanych, lecz obowiązek wobec dalszych zstępnych co do zasady aktualizuje się dopiero, gdy bliżsi krewni nie mogą spełniać obowiązku albo nie są w stanie zapewnić potrzebnego wsparcia. Samo oświadczenie cioci i wujka, że „nie będą się zajmować”, nie zwalnia ich z tej ustawowej odpowiedzialności. Obowiązek ten nie zawsze oznacza osobistą, całodobową opiekę. Może polegać na finansowaniu usług opiekuńczych, zorganizowaniu opiekuna, zapewnieniu leków, wyżywienia lub pokryciu kosztów pobytu w placówce, stosownie do potrzeb Babci oraz możliwości majątkowych i zarobkowych dzieci. W praktyce, zwłaszcza gdy mieszka Pani za granicą, proszę niezwłocznie zgłosić sytuację do właściwego dla miejsca zamieszkania Babci ośrodka pomocy społecznej — OPS, MOPS albo GOPS. W zgłoszeniu warto wskazać jej wiek, samotne pozostawanie w domu, brak możliwości zapewnienia osobistej opieki z zagranicy oraz dane kontaktowe dzieci Babci. Ośrodek może przeprowadzić wywiad środowiskowy i rozważyć m.in.: 1) usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania; pomoc w organizacji posiłków, zakupów i opieki pielęgniarskiej; 2) skierowanie do dziennego domu pomocy albo domu pomocy społecznej, jeśli stan zdrowia tego wymaga; 3) ustalenie sytuacji rodzinnej i finansowej osób zobowiązanych do alimentacji. Pozdrawiam adw. Mateusz Frąckowiak
Podziękowałeś prawnikowi
Tomasz R. Weigt Adwokat
Kancelaria Adwokacka Adwokat Tomasz R. Weigt
Daszyńskiego 12/1, 59-700 Bolesławiec
Dzień dobry. 1. Prawny obowiązek opieki oraz alimentacji w pierwszej kolejności spoczywa na dzieciach babci (Pani ciotce i wujku), a nie na Pani. Zgodnie z art. 128 i nast. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a w szczególności art. 129 § 1 k.r.o., obowiązek alimentacyjny (obejmujący zarówno środki finansowe, jak i osobiste starania o utrzymanie i pomoc) obciąża krewnych w linii prostej, przy czym krewni bliższego stopnia wyprzedzają krewnych dalszego stopnia. Dzieci są krewnymi I stopnia, natomiast wnuki – II stopnia. Na Pani jako wnuczce obowiązek taki mógłby powstać wyłącznie wtedy, gdyby babcia w ogóle nie miała dzieci albo gdyby jej dzieci nie były obiektywnie w stanie zaspokoić jej podstawowych potrzeb (art. 132 k.r.o.). Twierdzenia ciotki i wujka są bezpodstawne – obowiązek alimentacyjny i opiekuńczy wynika wprost ze stopnia pokrewieństwa, a nie z faktu dziedziczenia nieruchomości po ojcu. 2. Nie ma Pani prawnego obowiązku porzucania rodziny za granicą, powrotu do Polski ani osobistego sprawowania opieki nad babcią. Fakt bycia jedyną właścicielką domu nie czyni z Pani opiekuna prawnego. Jeżeli babcia nie ma wpisanej w księdze wieczystej służebności osobistej mieszkania ani nie została zawarta umowa dożywocia, korzysta z nieruchomości jedynie na zasadzie użyczenia. Sam fakt posiadania majątku po ojcu nie obliguje Pani do świadczenia osobistych usług pielęgnacyjnych, a odmowa rodzeństwa ojca stanowi w istocie uchylanie się przez nich od ich własnych, ustawowych obowiązków rodzinnych. 3. Najwłaściwszym rozwiązaniem w tej sytuacji jest formalne zawiadomienie właściwego dla miejsca położenia domu Ośrodka Pomocy Społecznej (OPS lub MOPS) o tym, że 90-letnia osoba po śmierci dotychczasowego opiekuna pozostała sama i wymaga natychmiastowego wsparcia. Ośrodek pomocy społecznej ma obowiązek zorganizować pomoc w formie usług opiekuńczych na miejscu lub wszcząć procedurę umieszczenia babci w Domu Pomocy Społecznej (DPS). Zgodnie z art. 61 ustawy o pomocy społecznej do wnoszenia opłat za pobyt mieszkańca w DPS zobowiązani są w pierwszej kolejności zstępni bliższego stopnia (po potrąceniu dochodu samej babci). Oznacza to, że kosztami utrzymania w placówce gmina w pierwszej kolejności obciąży dochody ciotki i wujka, a nie wnuków. Należy pisemnie wezwać wujka i ciotkę do przejęcia bieżącej pieczy nad ich matką oraz równolegle powiadomić o sytuacji lokalny ośrodek pomocy społecznej. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208.
Podziękowałeś prawnikowi
Chcę dodać odpowiedź
Jeśli jesteś prawnikiem
zaloguj się by odpowiedzieć temu
klientowi
Jeśli Ty zadałeś to pytanie, możesz kontynuować kontakt z tym prawnikiem
poprzez e-mail, który od nas otrzymałeś.

