Nieodpłatna umowa o dzieło a prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na rodzica.

Dzień dobry. 1. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym osoby, które zachowały prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach sprzed 2024 roku, podstawową przesłanką otrzymywania tego wsparcia jest niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Definicja „innej pracy zarobkowej” zawarta w art. 3 pkt 11 tej ustawy wprost wymienia wykonywanie pracy na podstawie umowy o dzieło. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest jednak pogląd, że decydujące znaczenie ma zarobkowy charakter danej aktywności. Aby umowa o dzieło mogła zostać uznana za przeszkodę w pobieraniu świadczenia, musi przynosić realny dochód stanowiący ekwiwalent za wykonaną pracę lub przynajmniej zakładać cel zarobkowy. 2. Podpisanie umowy o dzieło, która w swojej treści wprost i jednoznacznie przewiduje brak jakiegokolwiek wynagrodzenia za sam udział w programie oraz za udzielenie zgody na wykorzystanie wizerunku, wydaje się pozbawiać tę czynność cech „pracy zarobkowej”. Samo zawarcie nieodpłatnego kontraktu nie stanowi zatem ustawowej przesłanki do automatycznej utraty prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Również ewentualna wygrana w postaci nagrody pieniężnej nie powinna zostać zakwalifikowana jako wynagrodzenie za pracę. Jest to jednorazowe przysporzenie majątkowe z tytułu wygranej w konkursie, podlegające odrębnemu opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych, które nie wpływa na prawo do świadczenia, ponieważ przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na starych zasadach nie jest uzależnione od kryterium dochodowego rodziny. 3. Pomimo korzystnej interpretacji przepisów, sprawa niesie ze sobą ryzyko o charakterze administracyjnym oraz dowodowym. W przypadku restrykcyjnego podejścia organów już sam fakt powzięcia informacji o zawarciu umowy o dzieło może skutkować wydaniem decyzji o wstrzymaniu wypłaty lub uchyleniu prawa do świadczenia. Wówczas konieczne będzie wniesienie odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) i wykazywanie przed organem II instancji całkowitej nieodpłatności kontraktu poprzez przedłożenie jego treści. Dodatkowo organ może badać drugą z przesłanką ustawową, jaką jest faktyczne, codzienne i osobiste sprawowanie opieki nad rodzicem. Jeżeli udział w programie będzie wymagać długotrwałej nieobecności opiekuna w miejscu zamieszkania, organ zyska podstawę do uznania, że opieka nie jest realizowana w sposób ciągły, co stanowi niezależną przesłankę do odebrania świadczenia. Z tego względu ważne jest upewnienie się, że zapisy umowy gwarantują brak wynagrodzenia zasadniczego, a logistyka związana z programem nie uniemożliwi bieżącej opieki. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208

Szanowna Pani, Z przedstawionego opisu wynika, że pobiera Pani świadczenie pielęgnacyjne przyznane na zasadach obowiązujących przed zmianą przepisów z 2023 r. To ma kluczowe znaczenie dla oceny Pani sytuacji. Samo podpisanie nieodpłatnej umowy o dzieło, która nie przewiduje wynagrodzenia za udział w programie, nie musi automatycznie oznaczać utraty prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie należy zachować ostrożność, ponieważ istotne znaczenie może mieć nie tylko nazwa umowy, ale również jej rzeczywista treść, zakres zobowiązań oraz ewentualne uzyskanie nagrody pieniężnej lub innych świadczeń. W Pani przypadku warto również zwrócić uwagę na to, czy udział w programie nie będzie oceniony przez organ jako podjęcie aktywności zawodowej lub zarobkowej. Odpowiedź na to pytanie wymaga analizy konkretnej umowy oraz aktualnych przepisów regulujących zachowanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tzw. starych zasadach. Jeżeli będzie Pani zainteresowana, zapraszam do kontaktu. Po analizie projektu umowy oraz Pani decyzji o przyznaniu świadczenia będę mógł ocenić, czy podpisanie dokumentów i udział w programie mogą wpłynąć na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego oraz wskazać najbezpieczniejsze rozwiązanie. PS. Jeżeli są Państwo usatysfakcjonowani udzieloną odpowiedzią oraz dotychczasowym wsparciem, będę bardzo wdzięczny za pozostawienie krótkiego komentarza na SpecPrawniku oraz w wizytówce Google (link do wizytówki: https://share.google/hf7saPPpyxKEx0Hi5). Zajmuje to dosłownie kilka minut, a dla nas – prawników – ma ogromne znaczenie i realnie pozwala docierać z pomocą do kolejnych osób potrzebujących wsparcia prawnego. Z góry dziękuję. Adwokat Adrian Gajzler