Niedopuszczenie do pracy po badaniach medycyny pracy z ograniczeniem dźwigania.

Dzień dobry. 1. Kierownik rejonu miał formalną podstawę do wstrzymania dopuszczenia Pani do pracy na stanowisku „kasjer-sprzedawca”, ponieważ orzeczenie lekarskie potwierdza zdolność jedynie do pracy jako „kasjer” z ograniczeniem dźwigania do 5 kg (a więc ze wskazanym przeciwwskazaniem zdrowotnym do wykonywania cięższych prac magazynowych). Jednak jedyną przewidzianą prawem ścieżką podważenia takiego orzeczenia przez pracodawcę było wniesienie odwołania do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy (WOMP) w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Pismo skierowane przez firmę do Sanepidu nie ma mocy prawnej wstrzymującej ani wzruszającej orzeczenia medycyny pracy, ponieważ Sanepid nie jest organem odwoławczym w zakresie badań profilaktycznych pracowników. 2. Zalecenie Państwowej Inspekcji Pracy dotyczące zgłaszania gotowości do pracy jest w pełni zasadne, przy czym należy to robić w formie pisemnej (składając pismo w kadrach za potwierdzeniem odbioru na kopii lub wysyłając je listem poleconym). W piśmie tym należy oświadczyć gotowość do niezwłocznego podjęcia pracy na kasie zgodnie z aktualnym orzeczeniem lekarskim. Prawidłowo udokumentowana gotowość zabezpieczy Pani prawo do wynagrodzenia na podstawie art. 81 Kodeksu pracy (tzw. wynagrodzenie za przestój z przyczyn leżących po stronie pracodawcy). Ponadto z racji posiadanego przez Panią orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności pracodawca powinien w pierwszej kolejności dążyć do racjonalnego dostosowania warunków pracy poprzez przydzielenie wyłącznie czynności kasjerskich, bez obowiązku dźwigania towarów powyżej 5 kg. 3. W dalszej kolejności powinna Pani wezwać pracodawcę na piśmie do podjęcia wiążącej decyzji: dopuszczenia Pani do pracy na dostosowanym stanowisku kasjera albo pisemnego wyjaśnienia przyczyn niedopuszczenia. Pracodawca nie może utrzymywać Pani w stanie nieokreślonego zawieszenia bez wypłaty pensji – jeżeli obiektywnie nie ma możliwości zapewnienia Pani pracy z ograniczeniem do 5 kg dźwigania, jego jedyną drogą prawną jest wręczenie wypowiedzenia zmieniającego lub definitywnego. W sytuacji, gdy minie termin wypłaty wynagrodzenia, a pracodawca go nie uiści, kolejnym krokiem jest złożenie oficjalnej skargi do PIP o przeprowadzenie kontroli oraz ewentualne skierowanie do sądu pracy pozwu o zapłatę należnego wynagrodzenia za czas pozostawania w gotowości. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208.

Dzień dobry, nazywam się Arkadiusz Malak, jestem adwokatem. Dziękuję za złożone zapytanie. Z opisu wynika, że orzeczenie lekarskie zostało wydane dla stanowiska „kasjer” z ograniczeniem dźwigania do 5 kg, podczas gdy pracodawca skierował Panią na badania jako „kasjer-sprzedawca” i nie dopuścił Pani do pracy. Pisze Pani, że Inspekcja Pracy zaleciła zgłaszanie gotowości do pracy do czasu odpowiedzi na pismo pracodawcy. To rozsądny kierunek, ale przy kilku sprawach trzeba zachować ostrożność. 1. Podstawowa zasada i charakter orzeczenia. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach opisanych w skierowaniu (art. 229 § 4 Kodeksu pracy). Sama różnica w nazwie stanowiska („kasjer” a „kasjer-sprzedawca”) nie rozstrzyga jednak sprawy. Liczy się rzeczywisty zakres obowiązków, warunki pracy opisane w skierowaniu i treść orzeczenia. Warto przy tym sprawdzić, jak dokładnie sformułowano orzeczenie. Według rozporządzenia w sprawie badań lekarskich pracowników orzeczenie wskazuje stanowisko i rozstrzyga, że pracownik jest zdolny do pracy na określonym stanowisku (symbol 21), niezdolny (symbol 22) albo utracił zdolność do dotychczasowej pracy (symbol 23); wzór nie przewiduje odrębnej rubryki „zdolny z ograniczeniem do 5 kg”. Z samego opisu nie wiem więc, czy lekarz stwierdził brak przeciwwskazań dla stanowiska kasjera z dodatkową uwagą, czy ograniczenie jest częścią rozstrzygnięcia. Od tego zależy, jak orzeczenie należy czytać, dlatego potrzebuję zobaczyć je w całości razem ze skierowaniem. Jeżeli w praktyce praca na stanowisku wskazanym w skierowaniu obejmuje także rozładunek i dźwiganie ponad ten limit, pracodawca może mieć podstawę, aby nie dopuścić Pani do pracy w dotychczasowym zakresie. Nie oznacza to jednak, że sytuacja może trwać bez końca. 2. Odwołanie od orzeczenia – kto, do kogo i w jakim terminie. Tryb określa § 5 ust. 1–6 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, w brzmieniu obowiązującym od 17 kwietnia 2026 r. po zmianie rozporządzeniem z 20 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 456). Odwołanie przysługuje osobie badanej oraz pracodawcy, który wydał skierowanie. Wnosi się je na piśmie, wraz z uzasadnieniem, w terminie 7 dni od dnia otrzymania orzeczenia (a nie od dnia jego wystawienia), za pośrednictwem podstawowej jednostki służby medycyny pracy, w której orzeczenie wydano, do podmiotu odwoławczego; co do zasady jest to wojewódzki ośrodek medycyny pracy właściwy ze względu na miejsce świadczenia pracy (art. 17 pkt 5 ustawy o służbie medycyny pracy). Jednostka przekazuje odwołanie wraz z dokumentacją w ciągu 7 dni, a badanie w trybie odwołania powinno nastąpić w ciągu 14 dni od otrzymania odwołania. Orzeczenie wydane w trybie odwołania jest ostateczne. Jeżeli orzeczenie wydano 21 września 2026 r. i otrzymała je Pani tego dnia, siedem dni upłynęło 28 września, więc termin mógł już minąć; jeżeli doręczono je później, termin liczy się od dnia otrzymania. Jeżeli termin upłynął, zwykle pozostaje wniosek o nowe skierowanie na badania, w którym pracodawca dokładnie opisze stanowisko i warunki pracy, albo wyjaśnienie treści orzeczenia w jednostce, która je wydała. Odwołanie przysługuje też pracodawcy, więc warto ustalić, czy i kiedy je złożył. 3. Wynagrodzenie. Jeżeli była Pani gotowa do pracy, a przeszkoda leży po stronie pracodawcy, za czas niewykonywania pracy przysługuje wynagrodzenie wynikające z zaszeregowania, a gdy nie wyodrębniono stawki – 60% wynagrodzenia, nie mniej niż minimalne wynagrodzenie (art. 81 § 1 Kp). Samo zgłoszenie gotowości nie gwarantuje jednak wynagrodzenia: trzeba wykazać rzeczywistą gotowość do pracy oraz to, że przeszkoda leży po stronie pracodawcy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przeszkoda dotycząca pracodawcy nie musi być przez niego zawiniona, a wyłączają roszczenie dopiero przeszkody dotyczące wyłącznie pracownika (np. odmowa poddania się badaniom). Przy ograniczeniach zdrowotnych spór może dotyczyć tego, czy przyczyną jest błędne skierowanie, czy ograniczenia wynikające z orzeczenia. Dlatego proszę zgłaszać gotowość pisemnie lub e-mailem i zachować dowody; wyniku nie mogę zagwarantować. Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się po 3 latach (art. 291 § 1 Kp). Badania profilaktyczne przeprowadza się na koszt pracodawcy (art. 229 § 6 Kp). 4. Inna praca i dostosowanie stanowiska. Pracodawca może powierzyć Pani inną pracę bez wypowiedzenia zmieniającego na okres do 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli uzasadniają to jego potrzeby, nie obniża to wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom (art. 42 § 4 Kp); nie jest to jednak Pani roszczenie. Trwała zmiana wymaga porozumienia lub wypowiedzenia zmieniającego (art. 42 § 1–3 Kp). Odrębnie pracodawca jest obowiązany zapewnić osobie niepełnosprawnej niezbędne racjonalne usprawnienia, o ile nie powodują nieproporcjonalnie wysokich obciążeń (art. 23a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych); niedokonanie ich uważa się za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu (art. 23a ust. 3). Warto więc na piśmie wskazać, że potrzebuje Pani pracy przy kasie bez dźwigania, np. z pomocą innego pracownika przy ciężkich czynnościach. Osoba niepełnosprawna ma też prawo do dodatkowej 15-minutowej przerwy w pracy wliczanej do czasu pracy (art. 17 tej ustawy) oraz do ograniczenia czasu pracy do 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo (art. 15 ust. 1). 5. Ochrona przed zwolnieniem. Sam lekki stopień niepełnosprawności nie zapewnia ogólnej szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem umowy. Obowiązuje natomiast zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu, w tym ze względu na niepełnosprawność (art. 18³a Kp i następne), z możliwością dochodzenia odszkodowania. 6. Pismo do sanepidu. Nie wiem, czego dotyczy pismo pracodawcy ani kiedy je wysłał. Orzeczenie o zdolności do pracy na określonym stanowisku wydaje lekarz medycyny pracy, a odwołanie od niego rozpatruje wojewódzki ośrodek medycyny pracy (a nie sanepid) i wnosi się je w trybie opisanym w pkt 2. Pismo do Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie jest więc samo w sobie odwołaniem w tym trybie. Proszę poprosić pracodawcę o kopię pisma i informację o terminie odpowiedzi. 7. Dalsze kroki. Proszę nadal zgłaszać gotowość do pracy, zachować wszystkie dokumenty (skierowanie, orzeczenie z datą otrzymania, korespondencję) i bez zbędnej zwłoki ustalić, czy chce Pani kwestionować orzeczenie, mając na uwadze 7-dniowy termin. Jeżeli pracodawca nie dopuszcza Pani do pracy i nie wyjaśnia sytuacji, można wezwać go na piśmie do dopuszczenia do pracy i wypłaty wynagrodzenia z wyznaczeniem rozsądnego terminu; w razie braku reakcji możliwy jest pozew do sądu pracy. Szczegóły zależą od dat i treści dokumentów. Chętnie pomogę w przygotowaniu wezwania lub pozwu. Proszę o kontakt i przesłanie dokumentów. Serdecznie zapraszam do zapoznania się z ofertą kancelarii oraz do kontaktu w celu omówienia sprawy: www.adwokat-malak.com www.adwokatmalak.com.pl https://www.facebook.com/adwokatmalak/ tel. 506-389-613 arkadiuszmalak@poczta.onet.pl Z wyrazami szacunku adw. Arkadiusz Malak