Nagłe odebranie dzierżawy bez umowy pisemnej. Roszczenia o zwrot nakładów i szkody w uprawach.

Dzień dobry. 1. Działanie właściciela gruntu (wydzierżawiającego) jest całkowicie bezprawne. Ustna umowa dzierżawy jest w świetle prawa w pełni ważna, a z racji braku formy pisemnej uznaje się ją za zawartą na czas nieoznaczony. Zgodnie z art. 704 Kodeksu cywilnego, ustawowy termin wypowiedzenia rolniczej umowy dzierżawy wynosi rok na koniec roku dzierżawnego. Natychmiastowe odebranie ziemi z powodu odmowy podwyższenia czynszu stanowi rażące naruszenie kontraktu oraz samowolne naruszenie posiadania. 2. W kwestii zasianego żyta oraz wywiezionego obornika przysługują Panu/Pani roszczenia finansowe. Właściciel gruntu nie ma prawa bezprawnie przejąć owoców Pana/Pani pracy. Na podstawie art. 471 Kodeksu cywilnego (odszkodowanie za nienależyte wykonanie umowy) oraz przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu może Pan/Pani żądać od niego zwrotu równowartości poczynionych nakładów, takich jak koszt zakupu i wywozu obornika, zakup nasion, robocizna i paliwo, a także odszkodowania za utracone korzyści, czyli zysk, jaki uzyskałby Pan/Pani ze sprzedaży żyta po planowanych zbiorach. Istnieje także możliwość złożenia do sądu pozwu o przywrócenie posiadania ziemi w celu samodzielnego dokonania zbiorów, jednak ze względu na czas trwania procedur sądowych, bezpieczniejszą ścieżką działania może być żądanie rekompensaty finansowej. 3. Kwestia dopłat z ARiMR stanowi w tej sprawie dodatkowy punkt nacisku o charakterze formalnym. Zgodnie z przepisami prawa krajowego i unijnego, dopłaty bezpośrednie przysługują wyłącznie podmiotowi, który faktycznie użytkuje grunty i prowadzi na nich działalność rolniczą (czyli w tym przypadku Panu/Pani jako dzierżawcy), a nie samemu właścicielowi z tytułu prawa własności. Pobieranie dopłat przez właściciela w czasie, gdy to Pan/Pani realnie uprawiał(a) tę ziemię, stanowi pobranie środków nienależnych i wiąże się z odpowiedzialnością administracyjną oraz karną. 4. W celu rozwiązania tej sytuacji należy sporządzić i wysłać do właściciela gruntu oficjalne, pisemne przedsądowe wezwanie do zapłaty (listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru). W piśmie tym należy precyzyjnie wyliczyć wartość poniesionych kosztów (obornik, praca, zasiewy) oraz spodziewanego zysku z żyta, wyznaczając sztywny termin na zapłatę (np. 7 dni). W treści wezwania należy wprost wskazać, że w przypadku braku zapłaty sprawa zostanie skierowana na drogę sądową z powództwa cywilnego, a równolegle do ARiMR zostanie złożone oficjalne zawiadomienie o fakcie pobierania przez niego dopłat na grunt, którego faktycznie nie użytkował. Perspektywa kontroli z ARiMR i konieczności zwrotu dotacji wraz z odsetkami może przekonać właściciel do podjęcia rozmów z Panem/Panią i wypłaty należnej rekompensaty. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208