Możliwość wznowienia sprawy cywilnej po niezłożeniu przez adwokata zażalenia oraz odpowiedzialność pełnomocnika za zaniechanie.

Dzień dobry. 1. Szanse na to, aby ta konkretna sprawa cywilna została ponownie otwarta, są w zasadzie zerowe. W procedurze cywilnej uchybienie terminowi procesowemu do wniesienia środka zaskarżenia (zażalenia lub apelacji) przez profesjonalnego pełnomocnika jest w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego traktowane na równi z winą samej strony, co wyklucza możliwość skutecznego ubiegania się o przywrócenie terminu na podstawie art. 168 Kodeksu postępowania cywilnego. Zaniechanie pełnomocnika nie stanowi również ustawowej podstawy do wznowienia postępowania (art. 401 i 403 k.p.c.). Jeżeli sprawa zakończyła się prawomocnym oddaleniem powództwa, powstał stan powagi rzeczy osądzonej (art. 366 k.p.c.), co wyklucza ponowne wytoczenie powództwa cywilnego o to samo roszczenie przeciwko temu samemu podmiotowi (ponowny pozew podlegałby odrzuceniu). Inaczej byłoby jedynie w sytuacji, gdyby orzeczenie sądu miało charakter wyłącznie formalny (np. zwrot lub odrzucenie pozwu bez merytorycznego rozpoznania istoty sprawy) – wówczas spółka mogłaby złożyć nowy pozew, pod warunkiem że roszczenie nie uległo przedawnieniu. 2. Jeżeli podłożem sprawy było przestępcze wyłudzenie mienia, najwłaściwszą i niezależną od procesu cywilnego drogą do odzyskania środków jest ścieżka karna. Spółka powinna wtedy złożyć w Prokuraturze lub na Policji zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oszustwa (art. 286 § 1 Kodeksu karnego). W toku postępowania karnego spółka występuje w charakterze pokrzywdzonego, a po skierowaniu aktu oskarżenia do sądu może działać jako oskarżyciel posiłkowy i złożyć wniosek o orzeczenie wobec sprawcy obowiązku naprawienia szkody w całości na podstawie art. 46 § 1 Kodeksu karnego. Prawomocny wyrok karny uwzględniający ten wniosek stanowi po nadaniu klauzuli wykonalności tytuł egzekucyjny, na podstawie którego komornik może prowadzić bezpośrednią egzekwowanie utraconego mienia lub jego równowartości. 3. Niezależnie od powyższego, bezczynność pełnomocnika i doprowadzenie do uprawomocnienia się niekorzystnego orzeczenia może rodzić jego odpowiedzialność cywilną za nienależyte wykonanie umowy o zastępstwo prawne (art. 471 Kodeksu cywilnego). Adwokat podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej (OC). Spółka ma prawo zażądać od adwokata wskazania ubezpieczyciela i numeru polisy, a następnie skierować roszczenie odszkodowawcze z tytułu naprawienia szkody wyrządzonej zaniechaniem wniesienia środka odwoławczego (tzw. utrata szansy procesowej). Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208