Darowizna gospodarstwa rolnego na syna a roszczenia o zachowek rodzeństwa.

Dzień dobry. 1. Przekazanie przez Pana gospodarstwa synowi (niezależnie od formy) nie uwolni Pana od obowiązku zapłaty zachowku rodzeństwu w przyszłości. Prawo do zachowku powstanie po śmierci Pana rodziców, a podstawą jego wyliczenia będzie darowizna, którą to Pan otrzymał od nich 25 lat temu. Fakt, że nie będzie Pan już właścicielem tej ziemi w chwili śmierci rodziców, nie zmienia faktu, że to Pana majątek został wcześniej powiększony kosztem ich majątku. W polskim prawie darowizny uczynione na rzecz spadkobierców ustawowych (czyli dzieci) dolicza się do spadku bez względu na to, ile lat minęło od ich dokonania. 2. Jeśli chodzi o formę przekazania gospodarstwa synowi, to jako rolnicy ubezpieczeni w KRUS mają Państwo bardzo korzystną alternatywę dla umowy dożywocia. Jest nią umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego następcy (związana z zaprzestaniem prowadzenia działalności rolniczej i przejściem na emeryturę). Taka umowa jest zwolniona z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), który przy umowie dożywocia wynosi 2% wartości nieruchomości. Jest to rozwiązanie bezpieczne i optymalne podatkowo wewnątrz rodziny rolniczej. 3. Bardzo ważną rzeczą, którą radzę Panu sprawdzić, jest dokładna treść aktu notarialnego sprzed 25 lat. Proszę zweryfikować, czy widnieje tam słowo „darowizna”, czy może jest to „umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego” w trybie ówczesnych przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Orzecznictwo Sądu Najwyższego jednoznacznie wskazuje, że jeśli rodzice przekazali Panu ziemię w zamian za emeryturę (a nie jako zwykłą darowiznę), to rodzeństwu nie przysługuje od tego zachowek. W takim przypadku Pana obawy byłyby bezprzedmiotowe. Jeżeli jednak w dokumencie widnieje „darowizna”, to uniknięcie zapłaty zachowku może okazać się niemożliwe. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208