Czy za próbę wyłudzenia odszkodowania i fałszowanie dokumentów grozi więzienie i czy można uzyskać obrońcę z urzędu?

Pytanie z dnia 21 października

Dzień dobry,

zwracam się z prośbą o pilną poradę prawną w sprawie karnej, ponieważ bardzo zależy mi na uzyskaniu informacji, jakie mam możliwości obrony i czego mogę się spodziewać.

Mam zarzuty z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k., w zbiegu z art. 270 § 1 k.k., w zw. z art. 12 § 1 k.k. i art. 11 § 2 k.k. Sprawa dotyczy próby uzyskania świadczenia od ubezpieczyciela na podstawie dokumentów. Ubezpieczyciel nie wypłacił żadnych pieniędzy. Kiedy poprosił o dodatkowe dokumenty, nie przesłałam ich i nie kontynuowałam sprawy.

Podczas przesłuchania na policji przyznałam się do zarzucanych czynów. Nigdy wcześniej nie byłam karana. Mam stałą pracę, sześcioletnie dziecko, którym się opiekuję, a wywiad kuratora był pozytywny.

Byłam na konsultacji u prywatnej adwokatki, która zapoznała się z dokumentacją. Powiedziała mi, że widzi dużo okoliczności łagodzących i chciałaby walczyć o karę grzywny. Zaznaczyła oczywiście, że nie może zagwarantować wyroku. Niestety nie stać mnie na jej wynagrodzenie.

Mam wyznaczoną rozprawę na jutro. W piśmie jest wskazane, że moje stawiennictwo nie jest obowiązkowe. Jestem obecnie w domu z chorym dzieckiem i chciałabym wiedzieć, czy nieobecność może mieć negatywne konsekwencje oraz czy sąd może wydać wyrok pod moją nieobecność.

Bardzo żałuję swojego postępowania i mam świadomość jego powagi. Zależy mi na poniesieniu odpowiedzialności, ale bardzo boję się kary pozbawienia wolności. Chciałabym dowiedzieć się, czy w mojej sytuacji prawnie możliwe jest orzeczenie grzywny lub innej kary nieizolacyjnej oraz czy mogę ubiegać się o obrońcę z urzędu.

Będę bardzo wdzięczna za pilną poradę, szczególnie ze względu na jutrzejszy termin rozprawy.

Dzień dobry, 1) Czy musi Pani przyjść. Skoro w zawiadomieniu wskazano, że stawiennictwo nie jest obowiązkowe, ma Pani prawo, ale nie obowiązek udziału w rozprawie (art. 374 § 1 kpk). Sama nieobecność nie grozi wtedy zatrzymaniem ani przymusowym doprowadzeniem – to dotyczy oskarżonych, których obecność sąd uznał za obowiązkową (art. 377 § 3 kpk). Sąd może jednak na kolejny termin uznać obecność za obowiązkową, dlatego proszę dokładnie czytać każde zawiadomienie. 2) Czy wyrok może zapaść bez Pani. Tak. Jeżeli była Pani prawidłowo zawiadomiona, sąd może przeprowadzić rozprawę, odczytać wcześniejsze wyjaśnienia i wydać wyrok pod Pani nieobecność. Rozprawy nie przeprowadza się m.in. wtedy, gdy osoba uprawniona należycie usprawiedliwi niestawiennictwo i wniesie o nieprzeprowadzanie czynności bez jej udziału (art. 117 § 2 kpk); usprawiedliwienie z powodu choroby wymaga zaświadczenia lekarza sądowego (art. 117 § 2a kpk). 3) Największe ryzyko nieobecności – termin. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku składa się na piśmie w terminie zawitym 7 dni od daty ogłoszenia wyroku (art. 422 § 1 kpk) – termin biegnie od ogłoszenia także wtedy, gdy Pani na nim nie było. Dopiero od doręczenia wyroku z uzasadnieniem liczy się 14 dni na apelację (art. 445 § 1 kpk). Jeżeli Pani nie przyjdzie, proszę jutro po południu lub w piątek zadzwonić do sekretariatu wydziału i zapytać o wynik. 4) Dlaczego warto jednak być na sali. Oskarżona, która przyznaje się do winy, może do chwili zakończenia pierwszego przesłuchania wszystkich oskarżonych złożyć wniosek o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie określonej kary bez przeprowadzania postępowania dowodowego (art. 387 § 1 kpk). Sąd może go uwzględnić, gdy okoliczności czynu i wina nie budzą wątpliwości, prokurator wyrazi zgodę, a pokrzywdzony (ubezpieczyciel) nie zgłosi sprzeciwu (art. 387 § 2 kpk); sąd może też uzależnić uwzględnienie wniosku od wskazanej przez siebie zmiany (art. 387 § 3 kpk). Taki wniosek najłatwiej uzgodnić i ewentualnie skorygować na miejscu. Na sali sąd widzi też Pani postawę – skruchę, przeprosiny, sytuację rodzinną i zawodową. 5) Czy grozi więzienie. Za oszustwo grozi kara od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności (art. 286 § 1 kk), a za usiłowanie sąd wymierza karę w tych samych granicach (art. 14 § 1 kk); przy zbiegu przepisów karę wymierza się według przepisu przewidującego karę najsurowszą (art. 11 § 3 kk). To są granice ustawowe, a nie prognoza. U osoby niekaranej, przyznającej się, pracującej, wychowującej małe dziecko, przy czynie, który nie spowodował szkody, w grę wchodzą rozwiązania bez osadzenia w zakładzie karnym: – zamiast kary pozbawienia wolności grzywna (nie niższa od 150 stawek dziennych) albo kara ograniczenia wolności (nie niższa od 4 miesięcy) – art. 37a § 1 kk, bo przestępstwo jest zagrożone karą do 8 lat; – kara pozbawienia wolności do roku z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby od roku do 3 lat (art. 69 § 1 i art. 70 § 1 kk), z obowiązkami nałożonymi przez sąd (art. 72 kk). Warunkowe umorzenie postępowania nie jest tu możliwe, bo nie stosuje się go do przestępstw zagrożonych karą przekraczającą 5 lat (art. 66 § 2 kk). Nie mogę zagwarantować rozstrzygnięcia – kara bezwzględnego pozbawienia wolności byłaby w opisanej sytuacji surowa, ale nie mogę jej wykluczyć bez znajomości akt. 6) Co zrobić dziś i jutro: 1. Najlepiej stawić się na rozprawę z dowodem osobistym oraz dokumentami o sytuacji osobistej (zaświadczenie o zatrudnieniu i dochodach, akt urodzenia dziecka). 2. Jeżeli nie może Pani przyjść – złożyć dziś w biurze podawczym sądu pismo z sygnaturą sprawy: że przyznaje się Pani do winy, opisuje sytuację rodzinną i zawodową i wnosi o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzania postępowania dowodowego z określoną karą (art. 387 kpk). Sąd nie ma obowiązku takiego wniosku uwzględnić, a pod Pani nieobecność trudniej go zmodyfikować. Propozycję kary dobrze jest skonsultować z obrońcą. 3. Rozważyć obrońcę choćby na ten jeden termin – jego obecność pozwala prowadzić rozprawę mimo nieobecności strony (art. 117 § 3a kpk), a przede wszystkim pozwala wynegocjować wniosek z art. 387 kpk. 4. Niezależnie od wyniku pilnować 7-dniowego terminu na wniosek o uzasadnienie. Pełna ocena wymaga lektury aktu oskarżenia i akt sprawy. Jeśli chce Pani omówić sprawę szczegółowo, zapraszam do kontaktu – przez Specprawnik lub ze mną osobiście: tel. 506-389-613, e-mail: arkadiuszmalak@poczta.onet.pl (porady także zdalnie). Więcej o kancelarii: www.adwokat-malak.com, www.adwokatmalak.com.pl, Facebook: https://www.facebook.com/adwokatmalak/, opinie: https://fixly.pl/profil/adwokatmalakopinie, Panorama Firm: https://panoramafirm.pl/dolno%C5%9Bl%C4%85skie,boles%C5%82awiecki,boles%C5%82awiec,daszy%C5%84skiego,13_7/kancelaria_adwokacka_adwokat_arkadiusz_malak-zzduno_xt.html. Z wyrazami szacunku adw. Arkadiusz Malak tel. 506-389-613

Odpowiedź nr 1 z dnia 21 października 2026 11:18 Zmodyfikowano dnia: 21 października 2026 11:18 Obejrzało: 20 osób

Czy uznajesz odpowiedź za pomocną?

Nie udało się wysłać odpowiedzi.

Podziękowałeś prawnikowi

Sąd może rozpoznać sprawę pod Pani nieobecność, skoro stawiennictwo nie jest obowiązkowe. Z uwagi na przyznanie się do winy, niekaralność i sytuację rodzinną, istnieje realna szansa na karę nieizolacyjną (np. grzywnę lub ograniczenie wolności). Skoro usiłowanie było nieudane (brak wypłaty), sąd bierze pod uwagę mniejszą szkodliwość czynu. Wniosek o obrońcę z urzędu można złożyć, jeśli wykaże Pani, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla utrzymania siebie i dziecka.Jeśli nie złożyła Pani wniosku wcześniej, może Pani wysłać go teraz drogą elektroniczną do sądu.

Odpowiedź nr 2 z dnia 21 października 2026 12:51 Zmodyfikowano dnia: 21 października 2026 12:51 Obejrzało: 20 osób

Czy uznajesz odpowiedź za pomocną?

Nie udało się wysłać odpowiedzi.

Podziękowałeś prawnikowi

Chcę dodać odpowiedź

Jeśli jesteś prawnikiem zaloguj się by odpowiedzieć temu klientowi
Jeśli Ty zadałeś to pytanie, możesz kontynuować kontakt z tym prawnikiem poprzez e-mail, który od nas otrzymałeś.