Czy rodzina może zasiedzieć działkę odziedziczoną przez męża i jak ją zabezpieczyć?

Dzień dobry. 1. Ryzyko utraty działki przez zasiedzenie w obecnej chwili nie występuje. Zasiedzenie nieruchomości wymaga posiadania samoistnego (władania rzeczą jak właściciel) przez co najmniej 30 lat w przypadku złej wiary (art. 172 § 2 Kodeksu cywilnego). Skoro mąż odziedziczył nieruchomość zaledwie kilka lat temu, a członkowie rodziny mają świadomość jego tytułu prawnego, do upływu terminu brakuje ponad dwóch dekad. Ponadto zamieszkiwanie rodziny za wiedzą właściciela oraz ponoszenie bieżących opłat traktowane jest w orzecznictwie jako posiadanie zależne, które z mocy prawa nie prowadzi do zasiedzenia. 2. Przeniesienie własności na małoletnią córkę lub włączenie działki do majątku wspólnego małżonków jest w tym celu bezużyteczne. Bieg ewentualnego zasiedzenia biegnie przeciwko każdoczesnemu właścicielowi, a sama zmiana właściciela go nie przerywa. Darowizna na rzecz małoletniej córki byłaby błędem – zarząd majątkiem dziecka podlega nadzorowi sądu opiekuńczego, co uniemożliwi jakąkolwiek sprzedaż, obciążenie czy swobodne dysponowanie gruntem bez uprzedniej zgody sądu rodzinnego. 3. Koniecznym zabezpieczeniem jest formalne uregulowanie korzystania z nieruchomości. Należy skierować do prababci oraz braci pisemne wezwanie: a) Wobec prababci – zawrzeć pisemną umowę użyczenia (art. 710 Kodeksu cywilnego) na czas oznaczony lub nieoznaczony, co definitywnie przesądzi o jej statusie jako posiadacza zależnego i wyklucza zasiedzenie. b) Wobec braci – wezwać ich na piśmie (listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru) do usunięcia gołębnika i wydania zajętej części działki w wyznaczonym terminie, ewentualnie zaproponować odpłatną umowę dzierżawy. W przypadku braku reakcji, mąż powinien wystąpić do sądu z powództwem windykacyjnym o nakazanie usunięcia naniesień i wydanie gruntu (art. 222 § 1 Kodeksu cywilnego) oraz z roszczeniem o zapłatę za bezumowne korzystanie z nieruchomości (art. 224 i 225 Kodeksu cywilnego). Wytoczenie takiego powództwa przerywa też bieg zasiedzenia (art. 123 § 1 pkt 1 w zw. z art. 175 Kodeksu cywilnego). 4. W kwestii majątku teściowej: roszczenie o zachowek powstaje dopiero z chwilą otwarcia spadku (śmierci teściowej), więc za jej życia nie można o niego wystąpić ani go wyegzekwować. Dokonane przez nią w grudniu darowizny na rzecz pozostałych synów będą jednak doliczane do substratu zachowku po jej śmierci (art. 993 Kodeksu cywilnego). Skuteczne wydziedziczenie wymaga formy testamentu i spełnienia ścisłych przesłanek z art. 1008 Kodeksu cywilnego. Nawet gdyby męża skutecznie wydziedziczono, prawo do zachowku nie przepada, lecz przechodzi na jego zstępnych – wówczas to Państwa córka uzyska roszczenie o zachowek wobec braci, i to w wyższej wysokości (2/3 udziału spadkowego z uwagi na małoletniość, zamiast standardowej 1/2). Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208