Czy przestępstwo na tle seksualnym ulega przedawnieniu?

Dzień dobry. 1. W prawie karnym przestępstwa przeciwko wolności seksualnej co do zasady ulegają przedawnieniu. Podstawowy, najdłuższy termin przedawnienia karalności zbrodni wynosi 20 lat, a w przypadku formalnego wszczęcia postępowania przeciwko osobie (postawienia zarzutów) przedłuża się o kolejne 10 lat (art. 102 k.k.), co daje łącznie maksymalny pułap 30 lat. Upływ 34 lat oznacza, że w przypadku czynu popełnionego na osobie pełnoletniej karalność definitywnie uległa przedawnieniu. W odniesieniu do przestępstw popełnionych na szkodę małoletnich obowiązujące przepisy stanowią wprawdzie, że przedawnienie nie może nastąpić przed ukończeniem przez pokrzywdzonego 40. roku życia (art. 101 § 4 k.k.), jednak zgodnie z zasadą nieretroaktywności prawa karnego regulacje te nie przywracają karalności czynów, które uległy już przedawnieniu na gruncie dawnych przepisów przed wejściem w życie kolejnych nowelizacji. W konsekwencji na drodze karnej organ ścigania ma prawny obowiązek odmówić wszczęcia postępowania lub je umorzyć na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania karnego z powodu przedawnienia. 2. Na gruncie prawa cywilnego roszczenia o zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę (art. 445 w zw. z art. 448 Kodeksu cywilnego) wynikłą z przestępstwa przedawniają się z upływem lat 20 od dnia jego popełnienia (art. 442[1] § 2 k.c.). Po 34 latach roszczenie majątkowe jest więc formalnie przedawnione, co pozwala sprawcy uchylić się od zapłaty poprzez podniesienie zarzutu przedawnienia. W procesie cywilnym istnieje jednak istotny wyjątek: na podstawie art. 117[1] k.c. oraz art. 5 k.c. sąd może nie uwzględnić zarzutu przedawnienia podniesionego przez sprawcę, jeżeli uzna to za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Przyjmuje się, że specyfika przestępstw seksualnych – szczególnie popełnionych wobec dzieci, skutkujących wieloletnią traumą, blokadą psychiczną i niemożnością wcześniejszego wystąpienia na drogę sądową, co może uzasadniać nieuwzględnienie upływu terminu przedawnienia i zasądzenie zadośćuczynienia. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208