Czy pracodawca może narzucić termin urlopu wypoczynkowego z powodu zamknięcia placówki?

Dzień dobry. 1. Co do zasady, pracodawca nie ma prawa jednostronnie nakazać pracownikowi wykorzystania bieżącego urlopu wypoczynkowego w wyznaczonym przez siebie terminie, nawet jeśli motywuje to przerwą w działalności placówki czy koniecznością zachowania ciągłości dokumentacji. Zgodnie z art. 163 Kodeksu pracy, urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów lub w indywidualnym porozumieniu z pracownikiem, po uwzględnieniu wniosku zatrudnionego i konieczności zapewnienia normalnego toku pracy. 2. Kodeks pracy przewiduje tylko dwa wyjątki, kiedy pracodawca może jednostronnie wysłać pracownika na urlop: w okresie wypowiedzenia umowy o pracę (art. 167¹ KP) oraz w odniesieniu do urlopu zaległego z poprzednich lat (art. 168 KP). Jeżeli zatem żądanie dotyczy bieżącej puli urlopowej, zmuszanie do wypisania wniosku jest działaniem bezprawnym. 3. Dwutygodniowe zamknięcie domu pobytu dziennego dla seniorów z przyczyn organizacyjnych leżących po stronie pracodawcy kwalifikuje się jako tzw. przestój w rozumieniu art. 81 Kodeksu pracy. Jeżeli pracownik jest gotów do wykonywania pracy, a nie może jej świadczyć z powodów dotyczących zakładu pracy, za czas ten przysługuje mu wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określone stawką godzinową lub miesięczną (a jeżeli taki składnik nie został wyodrębniony – 60% wynagrodzenia). Pracodawca ma prawo na czas przestoju powierzyć pracownikowi inną, odpowiednią pracę, natomiast nie może niwelować ekonomicznych skutków zamknięcia placówki poprzez przymusowe uszczuplanie bieżącej puli urlopowej pracowników bez ich wyraźnej zgody. 4. W zaistniałej sytuacji można złożyć pracodawcy pisemne oświadczenie, że w okresie zamknięcia placówki będzie Pani/Pan pozostawać w pełnej gotowości do świadczenia pracy w dotychczasowych godzinach i oczekuje na wyznaczenie zadań służbowych lub wypłatę wynagrodzenia przestojowego. Gdyby pracodawca mimo braku wniosku urlopowego samowolnie wpisał urlop w ewidencji czasu pracy i odliczył te dni z Pani/Pana puli, stanowić to będzie rażące naruszenie przepisów prawa pracy, dające podstawę m.in. do natychmiastowego zawiadomienia Państwowej Inspekcji Pracy. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208