Czy nauczyciel może wystawić ocenę niedostateczną za niepisany sprawdzian mimo sprzeczności ze statutem szkoły i prawem oświatowym?.

Dzień dobry. 1. Działanie nauczyciela, mimo że oparte na statucie szkoły, może być uznane za bezprawne. W polskim porządku prawnym obowiązuje bowiem zasada hierarchii aktów prawnych. Statut szkoły jest aktem prawa wewnątrzszkolnego i musi być bezwzględnie zgodny z aktami wyższego rzędu, czyli ustawami i rozporządzeniami. Jeśli zapis statutu przewiduje automatyczne wpisanie oceny niedostatecznej za sam fakt nieprzystąpienia do sprawdzianu w określonym terminie, to taki zapis jako sprzeczny z ustawą jest wadliwy prawnie, nie ma mocy wiążącej i nie powinien być przez nauczyciela stosowany. 2. Zgodnie z art. 44b ust. 3 ustawy o systemie oświaty, ocenianie osiągnięć edukacyjnych ucznia polega na rozpoznawaniu przez nauczycieli poziomu i postępów w opanowaniu przez ucznia wiadomości i umiejętności. Ocena szkolna musi być zatem odzwierciedleniem stanu wiedzy, a nie kary za nieobecność czy niedotrzymanie procedur. Nieobecność na sprawdzianie oraz niezgłoszenie się na jego zaliczenie w ciągu dwóch tygodni są kwestiami natury frekwencyjnej lub organizacyjnej, a nie merytorycznej. Nauczyciel nie ma prawnej możliwości wystawienia stopnia niedostatecznego w sytuacji, gdy w ogóle nie sprawdził wiedzy ucznia z danego materiału. Fakt ten dokumentuje się w dzienniku odpowiednim symbolem (np. „nb”), a nie oceną cyfrową. 3. W celu usunięcia wadliwie wpisanej oceny, rodzic ucznia (lub pełnoletni uczeń) powinien złożyć pisemny wniosek do dyrektora szkoły o usunięcie oceny niedostatecznej z dziennika jako wystawionej z rażącym naruszeniem przepisów prawa oświatowego. Dyrektor szkoły, w ramach nadzoru pedagogicznego, ma obowiązek weryfikacji działań nauczycieli pod kątem ich legalności. W przypadku odmowy ze strony dyrektora lub braku zmiany statutu, sprawę należy zgłosić do właściwego Kuratorium Oświaty. Kurator oświaty jako organ nadzoru ma prawo uchylić postanowienia statutu szkoły sprzeczne z ustawą oraz nakazać dyrektorowi usunięcie skutków prawnych wadliwych decyzji oceniania. Dodatkowo, jeśli ocena ta wpłynie negatywnie na roczną ocenę klasyfikacyjną, przysługuje prawo zgłoszenia formalnych zastrzeżeń do dyrektora szkoły w trybie art. 44w ustawy o systemie oświaty po zakończeniu rocznych zajęć. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208