Czy można odwołać darowiznę gospodarstwa rolnego po 15 latach z powodu braku pomocy córki?

Dzień dobry, cofnięcie darowizny gospodarstwa rolnego jest możliwe z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanych. Prawo przewiduje roczny termin na złożenie takiego oświadczenia od momentu dowiedzenia się o niewdzięczności. Sytuacja braku pomocy i pozew o alimenty mogą stanowić podstawę do takiego działania. Służebność jest odrębną kwestią. Konieczna jest dokładna analiza Pani sprawy, aby ocenić szanse i ustalić najlepszą strategię prawną. Zapraszam do kontaktu w celu omówienia szczegółów. Z poważaniem, Izabela Jaworska-Turla tel. 501 243 454, kancelaria@jaworska-turla.pl

Dzień dobry. 1. Upływ 15 lat od przekazania gospodarstwa nie zamyka drogi do jego odzyskania. Zgodnie z art. 899 § 3 Kodeksu cywilnego roczny termin na odwołanie darowizny nie biegnie od daty podpisania aktu notarialnego, lecz od dnia, w którym darczyńca dowiedział się o rażącej niewdzięczności obdarowanego. Całkowite porzucenie ciężko chorej matki po udarach, pozostawienie bez opieki, środków do życia i dachu nad głową stanowi w orzecznictwie sądowym przykład rażącej niewdzięczności (art. 898 § 1 k.c.). Natomiast gdyby umowa przekazania gospodarstwa została zawarta w trybie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (w zamian za emeryturę/rentę z KRUS), właściwą instytucją jest rozwiązanie umowy z następcą przez sąd (art. 89 tej ustawy) z powodu odmowy pomocy i uporczywego naruszania zasad współżycia społecznego. 2. Odwołanie darowizny następuje w trybie dwuetapowym. W pierwszej kolejności należy sporządzić i doręczyć córce listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru pisemne oświadczenie o odwołaniu darowizny z powodu rażącej niewdzięczności (art. 900 k.c.), szczegółowo opisując jej zachowanie i wyznaczając termin do powrotnego przeniesienia własności u notariusza. Samo złożenie oświadczenia nie przenosi jeszcze automatycznie prawa własności. Wobec pewnej odmowy ze strony córki, konieczne jest wniesienie do właściwego sądu okręgowego pozwu o zobowiązanie córki do złożenia oświadczenia woli o powrotnym przeniesieniu własności nieruchomości (art. 64 k.c. w zw. z art. 1047 k.p.c.). Prawomocny wyrok sądu zastępuje podpis córki i stanowi bezpośrednią podstawę do wpisu Pani prawa w księdze wieczystej. 3. Jeżeli darowizna została dokonana wspólnie z mężem, przysługuje Pani uprawnienie do odwołania darowizny tylko w odniesieniu do Pani udziału (chyba że mąż złoży analogiczne oświadczenie, co umożliwi żądanie zwrotu całości). W pozwie należy także złożyć wniosek o zabezpieczenie powództwa poprzez wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej oraz orzeczenie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości, aby córka nie sprzedała majątku w trakcie sporu. Z uwagi na stan zdrowia i brak środków, do pozwu należy dołączyć wniosek o całkowite zwolnienie z kosztów sądowych (opłata od pozwu to 5% wartości majątku) oraz wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208