Co zrobić w przypadku uprowadzenia (porwania) dziecka przez jednego z rodziców

W przypadku uprowadzenia dziecka przez jednego z rodziców (tzw. porwania rodzicielskiego lub uprowadzenia) w Polsce procedura zależy od tego, czy istnieje orzeczenie sądu o powierzeniu opieki (pieczy) nad dzieckiem. Poniżej wyjaśniam krok po kroku, co robić w obu sytuacjach. Przede wszystkim działaj natychmiast (pierwsze godziny są kluczowe), zachowaj spokój, zbierz dowody (wiadomości, SMS-y, świadkowie, godziny zdarzenia) i skontaktuj się z adwokatem specjalizującym się w prawie rodzinnym.

1. Gdy jest orzeczenie sądu o powierzeniu opieki (np. ustalono miejsce pobytu dziecka przy Tobie lub powierzono Ci pieczę)

To klasyczne uprowadzenie (art. 211 Kodeksu karnego – KK). Drugi rodzic działa wbrew orzeczeniu sądu, co może stanowić przestępstwo (kara: pozbawienie wolności od 3 miesięcy do 5 lat). Policja i sąd traktują sprawę poważniej.

Co robić krok po kroku:

  1. Natychmiast zgłoś na policję (komisariat lub 112). Domagaj się przyjęcia zawiadomienia o przestępstwie z art. 211 KK i notatki urzędowej. Podaj orzeczenie sądu – to podstawa do ścigania z urzędu. Policja może szukać dziecka, powiadomić Straż Graniczną (jeśli ryzyko wyjazdu za granicę).
  2. Złóż wniosek do sądu rodzinnego (sąd rejonowy właściwy dla ostatniego miejsca zamieszkania dziecka):
    • Wniosek o odebranie dziecka (wydanie dziecka)
  3. Sąd wyznacza termin na dobrowolne oddanie dziecka. Jeśli nie – kurator sądowy z pomocą policji dokonuje przymusowego odebrania (z asystą psychologa, jeśli dziecko jest starsze).
  4. Zbierz dowody naruszenia orzeczenia – sąd może nałożyć grzywnę lub inne sankcje.

2. Gdy nie ma orzeczenia o powierzeniu opieki (oba rodzice mają pełną, równą władzę rodzicielską – standardowa sytuacja bez wyroku rozwodowego lub postanowienia)To porwanie rodzicielskie – nie jest przestępstwem karnym (brak znamion art. 211 KK, bo drugi rodzic też ma pełne prawa). Policja nie ściga karnie, ale musi przyjąć zgłoszenie jako zaginięcie/spór rodzinny.

Co robić krok po kroku:

  1. Zgłoś na policję (jak wyżej) – domagaj się notatki urzędowej (§ 66 Zarządzenia KGP ws. poszukiwań osób). Policja przekaże notatkę do sądu rodzinnego. To ważny dowód nadużycia władzy rodzicielskiej.
  2. Natychmiast złóż wniosek do sądu opiekuńczego (wydział rodzinny sądu rejonowego):
    • Wniosek o ustalenie miejsca pobytu dziecka (jeśli nie wiesz, gdzie jest) i/lub o odebranie dziecka.
    • Wniosek o zabezpieczenie (tymczasowe ustalenie miejsca pobytu przy Tobie – sąd może to zrobić bardzo szybko).
    • Wniosek o ograniczenie lub pozbawienie władzy rodzicielskiej drugiemu rodzicowi (art. 109 § 2 KRO) + uregulowanie kontaktów.
  3. Sąd bada sprawę pod kątem dobra dziecka, może wysłuchać rodziców, zlecić opinię biegłego psychologa lub kuratora. Po postanowieniu – egzekucja przez kuratora sądowego (dobrowolnie → przymusowo z policją).

Dodatkowe ważne informacje (dotyczy obu przypadków)

  • Kurator sądowy odgrywa kluczową rolę przy egzekucji – wzywa rodzica, wyznacza termin, a potem organizuje przymusowe odebranie.
  • Nie działaj sam (np. siłą) – możesz pogorszyć sprawę.
  • Jeśli dziecko jest za granicą – inna procedura (Konwencja Haska 1980 r.). Składasz wniosek o powrót dziecka przez Ministerstwo Sprawiedliwości (formularze na gov.pl). Sprawa powinna być rozpatrzona w 6 tygodni.
  • Gdzie szukać pomocy?
    • Policja (zgłoszenie).
    • Sąd rejonowy – wydział rodzinny i nieletnich.
    • Adwokat (pilna sprawa).
    • Rzecznik Praw Dziecka lub organizacje pomagające rodzicom (np. fundacje rodzinne)

Najważniejsze: Im szybciej zgłosisz i złożysz wniosek do sądu, tym większa szansa na szybki powrót dziecka. Orzeczenie sądu o opiece znacznie wzmacnia Twoją pozycję. W obu przypadkach nadużycie władzy rodzicielskiej może skończyć się jej ograniczeniem dla drugiego rodzica.Skontaktuj się jak najszybciej z prawnikiem – każda sprawa jest inna i zależy od szczegółów (wiek dziecka, okoliczności, dowody).

Jeśli masz podobny problem zapraszam do kontaktu z Naszą Kancelarią. Wszelkie informacje o Naszej Kancelarii znajdują się na stronie: www.adwokatmalak.com.pl

Inne przydatne strony o Naszej Kancelarii znajdują się pod poniższymi linkami:

Adwokat Arkadiusz Malak