Właściciel wymienił zamki bez zgody najemcy – co zrobić prawnie.

Dzień dobry. 1. Informacja przekazana przez dyżurnego na komendzie była niepełna. W polskim systemie prawnym lokator podlega ochronie nie tylko cywilnej, ale i karnej, nawet jeśli właścicielem lokalu jest osoba, która dokonała bezprawnego wejścia. 2. Jako najemca jest Pan posiadaczem zależnym lokalu i przysługuje Panu prawo do tzw. samopomocy. Zgodnie z art. 343 § 2 Kodeksu cywilnego, posiadacz nieruchomości może niezwłocznie po samowolnym naruszeniu posiadania przywrócić stan poprzedni. W praktyce oznacza to, że jeśli posiada Pan umowę najmu (lub inny dowód zamieszkiwania, np. korespondencję, rzeczy w środku), ma Pan prawo wezwać ślusarza i wymienić zamki z powrotem, aby odzyskać dostęp do swoich rzeczy i miejsca zamieszkania. Policja wezwana na miejsce przez właściciela nie powinna Pana usunąć, jeśli wykaże Pan, że to Pan tam mieszka, a właściciel dokonał „dzikiej” eksmisji bez wyroku sądu. 3. Uzyskane informacje są błędne także w kontekście art. 193 Kodeksu karnego. Przepis ten przewiduje karę grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku dla osoby, która wdziera się do cudzego domu lub mieszkania albo wbrew żądaniu osoby uprawnionej miejsca takiego nie opuszcza. Posiadaczem lokalu jest Pan, a więc właściciel-wynajmujący nie ma prawa wchodzić tam bez Pana zgody. Jeśli policjant odmawia przyjęcia zgłoszenia ustnie, proszę złożyć pisemne zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa bezpośrednio do Prokuratury Rejonowej lub wysłać je listem poleconym na adres komendy. Pisemne zgłoszenie musi zostać formalnie rozpatrzone. Dodatkowo działania właściciela mogą wyczerpywać znamiona przestępstwa z art. 191 § 1a Kodeksu karnego. Przepis ten penalizuje uporczywe lub istotne utrudnianie innej osobie korzystania z zajmowanego lokalu mieszkalnego, co w orzecznictwie jest wprost utożsamiane z takimi praktykami jak odcinanie mediów, demontaż okien czy właśnie blokowanie dostępu do mieszkania poprzez zmianę zabezpieczeń. Jest to czyn zagrożony karą pozbawienia wolności do lat 3, wprowadzony do kodeksu specjalnie po to, by chronić lokatorów przed tzw. „dzikimi eksmisjami”. Składając zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, powinien Pan wskazać ten artykuł obok naruszenia miru domowego, argumentując, że działanie właściciela ma na celu bezprawne zmuszenie Pana do opuszczenia mieszkania z pominięciem drogi sądowej i egzekucji komorniczej. Takie sformułowanie zarzutu znacznie podnosi rangę sprawy w oczach prokuratora, gdyż wskazuje na działanie o wysokim stopniu szkodliwości społecznej, wymierzone w Pana podstawowe prawo do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. 4. Niezależnie od działań podjętych na miejscu, może Pan także wytoczyć powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania (art. 344 KC). Jest to ścieżka sądowa, w której sąd nie bada, kto jest właścicielem, a jedynie czy posiadanie zostało naruszone w sposób samowolny (czyli bez komornika). Sąd w takim procesie nakazuje właścicielowi wydanie kluczy i umożliwienie lokatorowi korzystania z lokalu. Wraz z pozwem należy złożyć wniosek o zabezpieczenie, aby sąd nakazał wpuszczenie Pana do mieszkania jeszcze przed ostatecznym wyrokiem. 5. Wszelkie koszty, które Pan poniesie w wyniku tej sytuacji (np. koszt ślusarza, hotelu, zniszczonych przy wymianie zamków drzwi), obciążają właściciela. Może Pan wezwać go do zapłaty tych kwot, a w przypadku odmowy – potrącić je z czynszu lub dochodzić ich przed sądem. Należy dokumentować każdy krok: robić zdjęcia, nagrywać rozmowy z właścicielem i zbierać faktury za poniesione koszty. 6. Sugeruję zacząć od wezwania ślusarza w obecności świadka, mając przy sobie umowę najmu. Jeśli właściciel będzie próbował Panu w tym przeszkodzić, należy wezwać policję na miejsce i wskazać, że dokonuje Pan samopomocy wobec bezprawnego naruszenia posiadania. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208

Dzień dobry, proszę o informację - jakie jest tło sprawy, czy wynajmujący wcześniej się z Panem kontaktował, zapowiadał takie działanie? Jak dla mnie to jest na sprawę cywilną o naruszenie posiadania - był Pan posiadaczem mieszkania, a to posiadanie zostało jednostronnie naruszone. Czy zostały w środku Pana rzeczy? Bo taka kwestia to już nawet zakrawa o postępowanie karne - przywłaszczenie mienia. R. pr. Elżbieta Walczak