Ważność patentu sternika motorowodnego uzyskanego w czasie zakazu prowadzenia pojazdów.

Dzień dobry, co do zasady, jeżeli sądowy zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych został już w całości wykonany i upłynął, osoba może legalnie prowadzić łódź motorową, o ile posiada wymagane uprawnienia, w tym ważny patent sternika motorowodnego. Sam fakt uzyskania patentu w okresie obowiązywania zakazu nie powoduje automatycznie jego nieważności po zakończeniu zakazu. Zakaz prowadzenia pojazdów, orzekany na podstawie art. 42 Kodeksu karnego, dotyczy przede wszystkim zakazu faktycznego prowadzenia pojazdów w okresie wskazanym w wyroku. Patent jest dokumentem potwierdzającym kwalifikacje, ale w czasie trwania zakazu nie uprawniałby do prowadzenia jednostki. Kluczowe jest dosłowne brzmienie prawomocnego wyroku. Jeżeli zakaz obejmował „wszelkie pojazdy mechaniczne”, dla bezpieczeństwa należy przyjmować, że w okresie jego obowiązywania obejmował również jednostki motorowe na wodzie. Jeżeli zakaz ograniczono wyłącznie do pojazdów lądowych albo określonej kategorii pojazdów, jego zakres mógł być węższy. Po upływie pełnego okresu zakazu ograniczenie przestaje obowiązywać. Nie ma ogólnej zasady, według której osoba musiałaby po takim zakazie ponownie zdawać egzamin na patent sternika motorowodnego lub uzyskiwać nowy patent. Dla pełnego spokoju przy ewentualnej kontroli warto potwierdzić w Polskim Związku Motorowodnym i Narciarstwa Wodnego, że patent figuruje jako ważny i autentyczny. Pozdrawiam adw. Mateusz Frąckowiak

Dzień dobry, nazywam się Arkadiusz Malak, jestem adwokatem. Dziękuję za złożone zapytanie. Zakaz prowadzenia pojazdów, który w pełni upłynął, nie ogranicza już kierowania jednostką pływającą. Sama okoliczność, że patent został zdobyty w trakcie zakazu, nie powinna jednak pozostawać bez oceny. Kluczowe są dwa pytania: jak brzmiał wyrok oraz jak wyglądało zdobywanie patentu, w szczególności czy w czasie zakazu ktoś faktycznie prowadził jednostkę. 1. Zakres zakazu i data jego zakończenia. Zakazy prowadzenia pojazdów orzeka się na podstawie art. 42 Kodeksu karnego. Kodeks nie definiuje pojęcia „pojazd mechaniczny” i nie ogranicza go do ruchu drogowego; w art. 178a § 1 mówi wprost o prowadzeniu pojazdu mechanicznego „w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym”, a ustawa o żegludze śródlądowej zalicza do jachtów motorowych także skutery wodne (art. 37a ust. 2 pkt 2). Zakaz „wszelkich pojazdów mechanicznych” może więc obejmować także jednostki pływające z napędem mechanicznym, jeżeli sąd nie ograniczył go wyraźnie, np. do ruchu lądowego lub określonego rodzaju pojazdów. Nie znam orzeczenia Sądu Najwyższego, które jednoznacznie rozstrzygałoby tę kwestię, dlatego nie należy zakładać z góry, że wody zakazu nie dotyczyły, ani odwrotnie, że na pewno dotyczyły. O zakresie decyduje dosłowne brzmienie sentencji prawomocnego wyroku (lub nakazu karnego). Zakaz obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia (art. 43 § 2 k.k.), ale okres, na który go orzeczono, nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo (art. 43 § 2a). Samo upłynięcie czterech lat kalendarzowych nie zawsze więc przesądza o zakończeniu zakazu, dlatego warto uzyskać z sądu informację o dacie, w której zakaz faktycznie się skończył. 2. Patent. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sportu i Turystyki z 9 kwietnia 2013 r. w sprawie uprawiania turystyki wodnej (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 604) patent sternika motorowodnego uzyskuje osoba, która ukończyła 14 lat i zdała egzamin z wymaganej wiedzy i umiejętności (§ 8 ust. 1). Uprawnia on do prowadzenia jachtów motorowych po wodach śródlądowych oraz o długości kadłuba do 12 m po morskich wodach wewnętrznych i pozostałych wodach morskich w strefie do 2 Mm od brzegu, w porze dziennej (§ 8 ust. 2). Dokument kwalifikacyjny wydaje polski związek sportowy, a egzamin przeprowadza on albo podmiot upoważniony przez ministra (art. 37a ust. 3, 7 i 8 ustawy o żegludze śródlądowej). Ani w ustawie, ani w rozporządzeniu nie znalazłem w przepisach o uzyskaniu patentu wymogu niekaralności, przepisu o odmowie wydania patentu z powodu zakazu, ani przepisu o jego cofnięciu albo unieważnieniu dlatego, że uzyskano go w czasie zakazu. Nie ma więc podstaw, aby twierdzić, że patent traci ważność automatycznie. Po upływie zakazu patent daje uprawnienia w opisanym zakresie, o ile jest ważny i został prawidłowo wydany przez uprawniony podmiot. Warto upewnić się u wydawcy, że patent widnieje w ewidencji, i zapytać o wewnętrzne zasady wydawcy. 3. Ryzyko z okresu zakazu. Trzeba oddzielić dwie rzeczy: samo przystąpienie do egzaminu (zwłaszcza teoretycznego) i uzyskanie patentu od faktycznego prowadzenia jednostki. Samo zdanie egzaminu nie jest prowadzeniem pojazdu. Kto jednak nie stosuje się do orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów, popełnia przestępstwo z art. 244 k.k. (od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności). W razie skazania za czyn polegający na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych sąd co do zasady orzeka dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek (art. 42 § 3). Jeżeli zakaz obejmował jednostki pływające, a część praktyczna egzaminu lub nauka jazdy polegała na samodzielnym prowadzeniu motorówki w czasie zakazu, mogło dojść do naruszenia zakazu. Sam nadzór instruktora nie wyłącza automatycznie takiej oceny; decydują rzeczywiste czynności osoby egzaminowanej, czyli kto faktycznie kierował jednostką, oraz to, czy zakaz w ogóle obejmował ruch wodny. Karalność takiego czynu ustaje co do zasady po 10 latach od jego popełnienia (art. 101 § 1 pkt 3 k.k.), ale jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, termin ulega przedłużeniu o kolejne 10 lat (art. 102 § 1), więc dziesięciu lat nie należy traktować jako terminu bezwzględnego. Nie można więc zakładać braku konsekwencji; ocena zależy od okoliczności. W razie wszczęcia jakiegokolwiek postępowania warto skorzystać z pomocy obrońcy, zanim złoży Pan/Pani wyjaśnienia. 4. Co zrobić, aby pływać bez stresu: uzyskać odpis wyroku i informację z sądu o dacie zakończenia okresu zakazu, potwierdzić ważność patentu u wydawcy, ustalić datę egzaminu, rodzaj jednostki i przebieg części praktycznej (kto nią kierował) oraz nosić przy sobie dokument tożsamości i patent. Chętnie przeanalizuję wyrok i okoliczności zdobycia patentu. Proszę o kontakt. Serdecznie zapraszam do zapoznania się z ofertą kancelarii oraz do kontaktu w celu omówienia sprawy: www.adwokat-malak.com www.adwokatmalak.com.pl https://www.facebook.com/adwokatmalak/ tel. 506-389-613 arkadiuszmalak@poczta.onet.pl Z wyrazami szacunku adw. Arkadiusz Malak