Umieszczenie osoby z demencją w domu pomocy społecznej bez jej zgody.

Pytanie z dnia 16 września

Od wielu lat moja babcia stosuje przemoc psychiczną wobec mojej mamy i naszej rodziny. Ja już od 10 lat nie mieszkam z nią ale wiem od mamy że w ciągu kilku miesięcy problem się pogłębił, ponieważ babcia choruje na demencję. Tworzy niestworzone historie na temat mojej mamy, dręczy ją psychicznie i używa wobec niej wulgarnych słów. Mama nie wie już co ma zrobić żeby się od niej uwolnić. Sama przez ten stres zaczęła przewlekle chorować. Babcia też 10 lat temu miała próbę samobójczą i trafiła na miesiąc na oddział psychiatryczny. Moje pytanie jest takie co możemy zrobić aby umieścić ją w jakimś ośrodku i co zrobić jeżeli nie wyrazi na to zgody?

Dzień dobry. 1. Umieszczenie osoby chorującej na demencję w całodobowej placówce opiekuńczej wbrew jej woli jest dopuszczalne, wymaga jednak zastosowania procedury sądowej określonej w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego. Zgodnie z art. 38 i 39 tej ustawy, jeżeli osoba wskutek choroby nie jest zdolna do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, wymaga stałej opieki, a brak tej pieczy zagraża jej życiu lub zdrowiu (w tym w sytuacji, gdy rodzina z uwagi na własne zdrowie i zachowanie chorej nie jest już obiektywnie w stanie tej opieki świadczyć), o przyjęciu do Domu Pomocy Społecznej (DPS) bez jej zgody orzeka sąd opiekuńczy. Wniosek do Sądu Rejonowego o umieszczenie w DPS bez zgody składa właściwy ze względu na miejsce zamieszkania babci Ośrodek Pomocy Społecznej (MOPS/GOPS). W tym celu mama powinna złożyć w ośrodku pisemny wniosek o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i zainicjowanie procedury sądowej, wskazując na postępującą demencję, agresję, brak wglądu w chorobę oraz niemożność dalszego sprawowania opieki. 2. Równolegle, jeżeli zachowanie babci wskazuje na znaczne pogorszenie stanu psychicznego lub zagraża bezpieczeństwu, krewni w linii prostej (córka lub wnuczka) mogą na podstawie art. 29 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego złożyć bezpośrednio do Sądu Rejonowego (Wydziału Rodzinnego i Nieletnich) wniosek o skierowanie babci do szpitala psychiatrycznego bez jej zgody w trybie wnioskowym. W razie eskalacji, agresji fizycznej bądź jakichkolwiek sygnałów zachowań samobójczych, należy natychmiast wezwać Pogotowie Ratunkowe i Policję w celu przymusowej hospitalizacji w trybie nagłym (art. 23 ustawy). 3. Trwałym rozwiązaniem prawnym jest także wniesienie do właściwego Sądu Okręgowego wniosku o ubezwłasnowolnienie całkowite babci z powodu zespołu otępiennego. Po orzeczeniu ubezwłasnowolnienia sąd rejonowy wyznacza opiekuna prawnego (którym może zostać członek rodziny lub opiekun wyznaczony przez gminę). Opiekun prawny po uzyskaniu zezwolenia sądu opiekuńczego ma pełne umocowanie do podjęcia decyzji o umieszczeniu podopiecznej w wyspecjalizowanym ośrodku medyczno-opiekuńczym, niezależnie od jej bieżącego sprzeciwu. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208

Odpowiedź nr 1 z dnia 17 września 2026 12:09 Zmodyfikowano dnia: 17 września 2026 12:09 Obejrzało: 4 osób

Czy uznajesz odpowiedź za pomocną?

Nie udało się wysłać odpowiedzi.

Podziękowałeś prawnikowi

Chcę dodać odpowiedź

Jeśli jesteś prawnikiem zaloguj się by odpowiedzieć temu klientowi
Jeśli Ty zadałeś to pytanie, możesz kontynuować kontakt z tym prawnikiem poprzez e-mail, który od nas otrzymałeś.