Umieszczenie matki z demencją w DPS a obowiązki z umowy dożywocia.

Mateusz Frąckowiak   Adwokat  

Specjalizuję się w prawie cywilnym, gospodarczym, energetycznym, budowlanym oraz prawie spółek handlowych. Wspieram przedsiębiorców, inwestorów i spółki na każdym etapie działalności – od planowania i negocjacji, przez realizację projektów i przygotowanie umów, po reprezentację w sporach i postępowaniach. Reprezentuję również klientów indywidualnych w sporach, w tym w sprawach odszkodowawczych, dotyczących ochrony dóbr osobistych oraz praw konsumentów.

Kancelaria Adwokacka Adwokat Mateusz Frąckowiak

Królewska 8/5, 30-045 Kraków

 Email

Dzień dobry, samo zapewnienie mamie opieki w DPS nie powoduje automatycznie nieważności ani rozwiązania umowy dożywocia. Kluczowe będzie to, czy nadal realnie zapewnia Pani mamie świadczenia należne z umowy, w szczególności odpowiednią opiekę, utrzymanie i pomoc w chorobie. Przy postępującej demencji profesjonalna opieka całodobowa może wręcz świadczyć o należytym wykonaniu obowiązków, jeśli opieka domowa nie jest już bezpieczna lub możliwa. Warto podjąć i dokumentować działania pokazujące, że decyzja wynika z potrzeb zdrowotnych mamy, a nie z chęci uchylenia się od opieki. Istotne będą zwłaszcza dokumentacja medyczna dotycząca demencji i konieczności stałego nadzoru, ocena potrzeb przez lekarza lub pracownika socjalnego, dokumenty związane z przyjęciem do DPS oraz dowody Pani kontaktu z mamą i pokrywania wydatków. Jeśli mama zachowuje zdolność do świadomego wyrażenia woli, jej zgoda na DPS powinna być właściwie udokumentowana. Gdy nie jest już zdolna do świadomego podjęcia decyzji, należy szczególnie ostrożnie ustalić prawidłową procedurę przyjęcia do domu pomocy społecznej; w zależności od sytuacji może być potrzebne postępowanie przed sądem opiekuńczym, w tym ustanowienie przedstawiciela ustawowego. Odpłatność za pobyt w DPS regulują przede wszystkim art. 61 i nast. ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Co do zasady koszty ponoszą kolejno: mieszkaniec DPS, a następnie małżonek oraz zstępni przed wstępnymi, a w dalszej kolejności gmina. Dzieci osoby umieszczonej w DPS, a więc zarówno Pani, jak i brat, mogą zostać objęte odpłatnością, jeżeli spełnione są ustawowe warunki dochodowe. Fakt, że brat będzie ewentualnie uczestniczył w kosztach, nie dowodzi, że Pani narusza umowę dożywocia. Jest to odrębny, ustawowy mechanizm finansowania pomocy społecznej. Brat może kwestionować decyzję o odpłatności w przewidzianym trybie administracyjnym, ale nie daje mu to samo przez się podstawy do skutecznego podważenia umowy dożywocia. Pozdrawiam adw. Mateusz Frąckowiak

Angelika Sikora   Radca prawny  

Radca prawny, Wrocław, rozwody, spory z ZUS, prawo bankowe (kredyty CHF)

Kancelaria Prawna CERTUS D. Bielski D. Sroka Radcowie Prawni Spółka Partnerska

Skwierzyńska 28/1a, 53-522 Wrocław

 Email

Umowa dożywocia nie wymaga osobistej opieki, lecz jej zapewnienia. Umieszczenie mamy w DPS nie podważy automatycznie umowy, jeśli zapewni Pani odpowiednią opiekę. Brat musiałby wykazać niewykonanie zobowiązań, co będzie trudne przy zapewnieniu opieki. Udział brata w kosztach DPS wynika z przepisów o pomocy społecznej i nie jest argumentem do podważenia umowy dożywocia. Należy jednak pamiętać, że w pierwszej kolejności opłaty za pobyt w DPS pokrywa się ze świadczenia emerytalnego bądź rentowego podopiecznego. Ważne jest dokumentowanie podejmowanych działań. Zapraszam do kontaktu w celu szczegółowej analizy sprawy.

Tomasz R. Weigt   Adwokat  

Kancelaria Adwokacka Adwokat Tomasz R. Weigt

Daszyńskiego 12/1, 59-700 Bolesławiec

 Email

Dzień dobry. 1. Pani brat nie ma uprawnień do podważenia, zmiany ani rozwiązania umowy dożywocia. Zgodnie z art. 913 Kodeksu cywilnego roszczenie o zamianę uprawnień dożywotnich na rentę lub o rozwiązanie umowy dożywocia (w wypadkach wyjątkowych) przysługuje wyłącznie stronom tej umowy – a więc Pani lub Pani mamie. Osoby trzecie, w tym dzieci dożywotnika pominięte w umowie, nie mają w tej sprawie legitymacji procesowej. Uprawnienie to jest ściśle osobiste i wygasa ze śmiercią dożywotnika, co oznacza, że brat nie będzie mógł podważyć umowy także po śmierci mamy. Co równie istotne, nieruchomość przekazana na podstawie umowy dożywocia nie wchodzi do substratu zachowku (w przeciwieństwie do zwykłej darowizny), dzięki czemu brat nie ma i nie będzie miał wobec Pani żadnych roszczeń finansowych o zachowek z tytułu wartości tego mieszkania. 2. Umieszczenie mamy w Domu Pomocy Społecznej (DPS) lub zatrudnienie zewnętrznej opiekunki przy zaawansowanej demencji nie stanowi nienależytego wykonywania umowy dożywocia ani porzucenia podopiecznej. Obowiązek „odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w chorobie” (art. 908 § 1 k.c.) nie wymaga osobistego sprawowania opieki przez 24 godziny na dobę kosztem rezygnacji z pracy zarobkowej. W orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że zobowiązany z umowy dożywocia może realizować swój obowiązek poprzez zapewnienie choremu profesjonalnej opieki medycznej i opiekuńczej osób trzecich lub placówki specjalistycznej, jeżeli stan zdrowia seniora obiektywnie tego wymaga. 3. Kwestia odpłatności za DPS regulowana jest przepisami ustawy o pomocy społecznej. Pobyt w placówce w pierwszej kolejności finansowany jest z dochodu mieszkańca (do 70% emerytury lub renty mamy). W zakresie brakującej kwoty gmina w drodze decyzji administracyjnej ustala obowiązek dopłaty ze strony zstępnych (dzieci). Ponieważ jest Pani zobowiązana z umowy dożywocia do zapewnienia mamie utrzymania i opieki w chorobie, może Pani w porozumieniu z ośrodkiem pomocy społecznej (OPS/MOPS) zadeklarować dobrowolne pokrywanie pozostałej części kosztu pobytu mamy. Pokrycie tej różnicy w całości przez Panią wyeliminuje ryzyko obciążenia brata jakąkolwiek dopłatą. Nawet gdyby gmina formalnie zwróciła się do brata o wywiad alimentacyjny, przysługuje mu uprawnienie do wnioskowania o całkowite zwolnienie z opłat na podstawie art. 64 ustawy o pomocy społecznej z uwagi na rażące zerwanie więzi rodzinnych i brak kontaktu z matką przez ponad 20 lat. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208.