Testament a roszczenia wnuków i wydziedziczenie – jak zabezpieczyć prawa spadkowe.

Pytanie z dnia 04 marca

Dzień dobry. W grudniu zmarła moja mama. Zostawiła po sobie testament, w którym uczyniła mnie jedyną swoją spadkobierczynią, wydziedziczajac moje 2 siostry oraz ich dzieci. W tym momencie zaczyna się problem, gdyż z jedną siostrą nie mam kontaktu i nie wiem co się z nią dzieje. Prawdopodobnie ma dwoje dzieci. Druga siostra nie żyje i ma 4 dzieci. Dzieci drugiej siostry upominają się o spadek po babci. Nie utrzymywały z nią kontaktu. Nie interesowały się nia kiedy żyła. Nie mają żadnego wkładu w mieszkanie, w przeciwieństwie do mnie. Jako małoletnia otrzymywałam rentę rodzinną po zmarłym ojcu, którą rozporządzała mama ( uczyłam się więc nawet po uzyskaniu pełnoletności otrzymywałam pieniądze i przekazywałam jej). Od 2009 roku mieszkałam w tym mieszkaniu z rodziną i co miesiąc dokladalam się do czynszu i opłat. Od 2024 roku samodzielnie opłacam rachunki, gdyż mama wyprowadziła się do DPS . Co powinnam zrobić z testamentem notarialnym? Czy wnuki mojej mamy mogą dochodzić swoich praw ( ja mam troje dzieci)? Jakie mają szansę na zachowek jeśli za życia dużo im pomagała i mam na to dowody? Co z tą siostrą, z którą nie mam kontaktu?

Dzień dobry. Z testamentem notarialnym należy wystąpić do sądu o stwierdzenie nabycia spadku. Wnioskodawczynią w sprawie będzie Pani zaś uczestnikami będą Pani siostra z którą nie utrzymuje Pani kontaktu oraz Pani siostrzeńcy. Wydziedziczenie sióstr i ich dzieci powoduje, że nie mogą dochodzić zachowku, niemniej jednak sąd będzie zmuszony zbadać czy wydziedziczenie nastąpiło w sposób skuteczny. Wysoce prawdopodobne jest, że w sprawie o nabycie spadku Pani rodzina będzie starała się podważyć zapisy testamentu dochodząc jego nieważności. Ta sprawa będzie skomplikowana, aczkolwiek to, że dysponuje Pani testamentem notarialnym należy uznać za dużą korzyść po pani stronie. Sprawę trochę komplikuje fakt, że nie zna Pani adresu siostry, być może konieczne okaże się dokonanie ogłoszenia o toczącym się postępowaniu. Zapraszam do dalszego kontaktu wówczas będę mógł przeanalizować treść testamentu oraz oświadczenia o wydziedziczeniu oraz wskażę Pani jakie dokumenty należy skompletować przed wystąpieniem do Sądu.

Odpowiedź nr 1 z dnia 5 marca 2026 11:26 Zmodyfikowano dnia: 5 marca 2026 11:26 Obejrzało: 11 osób

Czy uznajesz odpowiedź za pomocną?

Nie udało się wysłać odpowiedzi.

Podziękowałeś prawnikowi

Dzień dobry. 1. W pierwszej kolejności należy „otworzyć i ogłosić” testament notarialny, który znajduje się w Pani posiadaniu. Może Pani to zrobić u dowolnego notariusza (co jest drogą szybszą), lub w sądzie rejonowym właściwym dla ostatniego miejsca zamieszkania mamy (na wniosek). Należy także przeprowadzić postępowanie spadkowe w oparciu o ten testament (również albo przed sądem albo przed notariuszem). Dopiero po uzyskaniu Aktu Poświadczenia Dziedziczenia lub sądowego stwierdzenia nabycia spadku stanie się Pani formalną właścicielką mieszkania i będzie mogła swobodnie nim dysponować. 2. W kwestii wnuków i ich roszczeń, najważniejsze jest to czy zapisy o wydziedziczeniu były skuteczne. Jeśli mama w testamencie wyraźnie wskazała, że wydziedzicza również zstępnych swoich córek (czyli wnuki) i podała konkretne powody, takie jak uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych czy brak kontaktu, to osoby te tracą prawo do zachowku. Należy jednak pamiętać, że wydziedziczenie wnuków jest często podważane w sądzie, zwłaszcza jeśli w dacie pisania testamentu były one małoletnie, ponieważ dziecku trudniej przypisać winę za brak kontaktu niż osobie dorosłej. 3. Ważnym argumentem są dowody na pomoc, jaką mama świadczyła wnukom za życia. Zgodnie z Kodeksem cywilnym, darowizny dokonane przez spadkodawcę na rzecz uprawnionych do zachowku zalicza się na poczet tego świadczenia. Jeśli udowodni Pani, że otrzymane przez nich kwoty lub wsparcie wyczerpują wartość ich potencjalnego udziału, ich roszczenie finansowe może zostać zredukowane do zera. Dodatkowo Pani wieloletnie nakłady na mieszkanie i opłacanie rachunków mogą zostać uznane za Pani wierzytelność wobec spadku, co w praktyce obniża czystą wartość majątku, od której wylicza się ewentualny zachowek. 4. W stosunku do siostry, z którą nie ma Pani kontaktu, procedura wymaga wskazania jej jako uczestnika postępowania. Jeżeli mimo starań nie uda się ustalić jej adresu, sąd na Pani wniosek ustanowi kuratora dla osoby nieobecnej. Pozwoli to na zakończenie sprawy spadkowej i uregulowanie stanu prawnego nieruchomości bez konieczności osobistego stawiennictwa siostry. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208

Odpowiedź nr 2 z dnia 5 marca 2026 11:54 Zmodyfikowano dnia: 5 marca 2026 11:54 Obejrzało: 11 osób

Czy uznajesz odpowiedź za pomocną?

Nie udało się wysłać odpowiedzi.

Podziękowałeś prawnikowi

Chcę dodać odpowiedź

Jeśli jesteś prawnikiem zaloguj się by odpowiedzieć temu klientowi
Jeśli Ty zadałeś to pytanie, możesz kontynuować kontakt z tym prawnikiem poprzez e-mail, który od nas otrzymałeś.