Spór o dział spadku i prawa do ziemi po 25 latach. Czy wnuk i żona zmarłego dziecka mają roszczenia?

Dzień dobry. 1. Z punktu widzenia prawa spadkowego i rzeczowego żonie oraz wnukowi zmarłego wuja formalnie przysługuje udział w przedmiotowej nieruchomości, jednak ich roszczenia mogą zostać do pewnego stopinia zneutralizowane w procesie sądowym. Z chwilą śmierci babci 25 lat temu, jej mąż (dziadek) oraz pięcioro dzieci (w tym wuj) nabyli udziały w całej nieruchomości z mocy ustawy. Śmierć wuja około 20 lat temu sprawiła, że jego udział w spadku po babci przeszedł na jego własnych spadkobierców (żonę i dzieci/wnuków). Fakt, że krewni ci nie interesowali się dziadkiem po śmierci wuja, nie wpływa na ich prawa majątkowe do spadku po babci. Przepisy nie pozbawiają automatycznie praw do dziedziczenia z powodu braku utrzymywania kontaktów rodzinnych, a terminy na ewentualne uznanie spadkobierców za niegodnych dziedziczenia już dawno upłynęły. 2. Instrumentem prawnym, które może posłużyć do obrony przed ich roszczeniami jest zaliczenie darowizn na schedę spadkową (art. 1039 Kodeksu cywilnego). Jeżeli babcia za życia przekazała wujowi lub jego żonie działki, wartość tych darowizn (według stanu z chwili darowizny, ale cen obecnych) musi zostać doliczona do spadku i zaliczona na poczet udziału przypadającego tym spadkobiercom. Jeśli wartość tamtych działek pokrywa lub przewyższa wartość udziału, jaki przysługuje im w pozostałym hektarze ziemi, w sądowym dziale spadku żona i wnuk zmarłego wuja nie otrzymają już nic. 3. Dodatkowo, ciocia i dziadek, którzy przez lata samodzielnie opłacali podatki i utrzymywali nieruchomość, posiadają roszczenie o zwrot nakładów i ciężarów (art. 207 Kodeksu cywilnego). Mogą oni żądać od żony i wnuka wuja zwrotu odpowiedniej części zapłaconych podatków proporcjonalnie do ich udziału. Roszczenia te, z uwagi na przedawnienie, można skutecznie potrącić za okres ostatnich 6 lat (a dla należności powstałych przed lipcem 2018 roku – za okres do 10 lat), co stanowi kolejny argument obniżający wartość ich ewentualnych roszczeń finansowych. 4. Przejęcie tej ziemi w całości przez zasiedzenie udziału (art. 172 Kodeksu cywilnego) jest obecnie najprawdopodobniej niemożliwe. Do zasiedzenia udziału należącego do innego współwłaściciela wymagany jest upływ 30 lat (posiadanie w złej wierze) oraz wyraźne zamanifestowanie na zewnątrz, że korzystało się z nieruchomości z całkowitym wyłączeniem pozostałych spadkobierców. Od śmierci babci minęło dopiero 25 lat, zatem ustawowy termin jeszcze nie upłynął. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208