Rozszerzenie wspólności majątkowej na mieszkanie nabyte w drodze umowy dożywocia a ochrona przed roszczeniem o zachowek córki męża.

Dzień dobry. 1. Włączenie mieszkania nabytego przez męża przed ślubem na podstawie umowy dożywocia do majątku wspólnego jest dopuszczalne. Małżonkowie mogą tego dokonać w drodze notarialnej umowy rozszerzającej wspólność ustawową na podstawie art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Obciążenie lokalu prawem dożywocia na rzecz wujka nie stanowi ku temu przeszkody prawnej – prawo to pozostaje w mocy i w dalszym ciągu obciąża nieruchomość, a oboje małżonkowie stają się współwłaścicielami lokalu w ramach wspólności łącznej. 2. Rozwiązanie to w istotny sposób zabezpiecza Pani interes majątkowy i ogranicza ewentualne roszczenia córki męża o zachowek. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego umowa rozszerzająca wspólność majątkową małżeńską ma charakter odrębny od darowizny i nie podlega doliczeniu do spadku przy obliczaniu substratu zachowku na podstawie art. 993 Kodeksu cywilnego. Oznacza to, że po ewentualnej śmierci męża w skład spadku wejdzie wyłącznie jego udział w majątku wspólnym (co do zasady 1/2 części lokalu), a nie całe mieszkanie. Dodatkowo przy szacowaniu wartości tego udziału na potrzeby ewentualnego zachowku jego wartość rynkowa ulega znacznemu obniżeniu o skapitalizowaną wartość ciążącego na lokalu prawa dożywocia na rzecz wujka, co w praktyce może zredukować podstawę roszczeń córki do relatywnie niewielkiej kwoty. 3. Samo rozszerzenie wspólności majątkowej nie pozbawia jednak córki męża praw spadkowych automatycznie. Aby plan zadziałał, mąż musi sporządzić testament, w którym powoła Panią do całości spadku – w przeciwnym razie dojdzie do dziedziczenia ustawowego i córka odziedziczy z mocy prawa połowę jego udziału (czyli 1/4 całego mieszkania). Dodatkowym środkiem zabezpieczającym jest wydziedziczenie córki w testamencie na podstawie art. 1008 pkt 3 Kodeksu cywilnego z powodu uporczywego niedopełniania względem ojca obowiązków rodzinnych, w szczególności braku kontaktu, zainteresowania i wsparcia pomimo jego ciężkiej niepełnosprawności ruchowej. Skuteczne wydziedziczenie całkowicie pozbawia córkę prawa do zachowku, przy czym należy pamiętać, że jeżeli córka posiada własne dzieci, prawo do zachowku przejdzie z mocy ustawy na te dzieci. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208.

Tak, włączenie mieszkania do majątku wspólnego poprzez rozszerzenie wspólności majątkowej (umowa u notariusza) jest prawnie dopuszczalne. Skutek: Po śmierci męża, w skład spadku wejdzie tylko udział męża w nieruchomości (wspólność ustawowa to zazwyczaj 1/2). Córka będzie mogła dochodzić zachowku jedynie od tej połowy, co realnie zmniejszy kwotę roszczenia. Samo rozszerzenie wspólności ogranicza zakres roszczenia, ale nie eliminuje go całkowicie. Bezpieczniejszym rozwiązaniem mogłoby być zawarcie przez wujka umowy dożywocia również z Panią (przystąpienie do długu), co czyniłoby Panią współwłaścicielem nieruchomości na podstawie osobnej czynności prawnej, niezależnej od spadkobrania po mężu. W celu szczegółowej analizy dokumentów oraz przygotowania optymalnej strategii zabezpieczenia Pani interesów, zapraszam do kontaktu w celu poprowadzenia tej sprawy.