Oględziny ciała 4-letniego dziecka przez policję w przedszkolu – czy funkcjonariusz ma takie uprawnienia?

Dzień dobry. 1. Policja posiada ustawowe uprawnienie do dokonania oględzin ciała oraz utrwalenia ich wyniku za pomocą dokumentacji fotograficznej w tzw. wypadkach niecierpiących zwłoki, na podstawie art. 308 § 1 w związku z art. 207 § 1 Kodeksu postępowania karnego. Podejrzenie stosowania przemocy wobec dziecka oraz konieczność natychmiastowego zabezpieczenia śladów (np. zasinień lub krwiaków, które mogą szybko ulec blaknięciu lub wygojeniu) uzasadnia podjęcie tych czynności przed formalnym wszczęciem śledztwa lub dochodzenia. Udział funkcjonariuszki (kobiety) realizuje dyspozycję art. 208 § 1 KPK, który nakazuje, aby oględzin ciała mogących wywołać uczucie wstydu dokonywała osoba tej samej płci. 2. Mimo formalnej dopuszczalności samych oględzin w celach dowodowych, sposób ich przeprowadzenia w realiach przedszkolnych wykazuje istotne wady prawne. Przy czynnościach procesowych z udziałem małoletniego co do zasady wymagana jest obecność jego przedstawiciela ustawowego (rodzica) lub – w przypadku konfliktu interesów, gdy podejrzanym o uderzenie jest jeden z rodziców – kuratora ustanowionego przez sąd opiekuńczy. Dyrektor ani pracownicy przedszkola nie posiadają uprawnień do reprezentowania dziecka w procedurze karnej i ich obecność nie sanuje braku opiekuna prawnego. Rozbieranie 4-letniego dziecka do bielizny i fotografowanie jego ciała w placówce oświatowej bez uprzedniego powiadomienia rodzica (lub bez asysty psychologa, jeśli zachodziła taka konieczność) może stanowić przekroczenie standardów ochrony małoletnich oraz naruszenie prawa do intymności. 3. Opiekunowi prawnemu dziecka (rodzicowi niebędącemu podejrzanym w sprawie) przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na czynności policji naruszające prawa osoby trzeciej, w terminie 7 dni od dnia dowiedzenia się o przeprowadzonej czynności (art. 302 § 1 KPK). W treści zażalenia należy podnieść zarzut niedopełnienia obowiązków w zakresie zapewnienia dziecku właściwej ochrony psychologicznej i asysty rodzica oraz przekroczenia dyrektywy konieczności przy dokonywaniu oględzin, co doprowadziło do bezprawnego naruszenia dóbr osobistych małoletniego. Organ nadzorczy (prokurator) oceni wówczas, czy stopień pilności sprawy i zagrożenia dla dziecka rzeczywiście usprawiedliwiał całkowite pominięcie obecności rodziców oraz czy zachowanie policji nie wyczerpało znamion przestępstwa nadużycia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego (art. 231 Kodeksu karnego). Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208