Odstąpienie od umowy z wykonawcą garaży i odzyskanie wpłaconej zaliczki.

Dzień dobry. 1.Przysługuje Panu roszczenie o zwrot pełnej kwoty 7 600 zł, a wykonawca nie ma podstaw prawnych do potrącenia kosztów materiałów. Mimo zatytułowania dokumentu jako „umowa zlecenia”, z uwagi na przedmiot świadczenia umowa ta podlega przepisom o umowie o dzieło (art. 627 Kodeksu cywilnego) oraz przepisom konsumenckim dotyczącym towarów podlegających wytworzeniu (art. 43a ust. 2 ustawy o prawach konsumenta). Wskutek skutecznego odstąpienia od umowy strony zwracają sobie wszystko, co świadczyły (art. 494 § 1 Kodeksu cywilnego), zatem zaliczka podlega zwrotowi w całości. Wykonawca mógłby żądać rozliczenia poniesionych kosztów wyłącznie w przypadku odstąpienia przez zamawiającego bez uzasadnionej przyczyny przed ukończeniem dzieła (art. 644 Kodeksu cywilnego), co tutaj nie zachodzi, gdyż odstąpienie wynika ze zwłoki i odmowy wykonania umowy przez wykonawcę. Ponadto pisemne zobowiązanie wykonawcy do zwrotu całej kwoty do dnia 10 listopada 2026 r. stanowi tzw. niewłaściwe uznanie roszczenia, przerywające bieg przedawnienia i potwierdzające wysokość długu. 2. Oświadczenie złożone na formularzu konsumenckim w dniu 27 października 2026 r. (w trybie art. 27 ustawy o prawach konsumenta) mogłoby zostać zakwestionowane przez wykonawcę, jeżeli garaże miały charakter nieprefabrykowany i były produkowane według Pana indywidualnej specyfikacji (art. 38 ust. 1 pkt 3 tej ustawy). Ponowne złożenie oświadczenia o odstąpieniu w obecnym wezwaniu usuwa to ryzyko. Najwłaściwszą podstawą prawną jest art. 491 § 1 Kodeksu cywilnego (zwłoka w wykonaniu zobowiązania wzajemnego po bezskutecznym upływie wyznaczonego dodatkowego terminu), art. 492¹ Kodeksu cywilnego (oświadczenie dłużnika, że świadczenia nie spełni, pozwalające na odstąpienie bez wyznaczania terminu dodatkowego) oraz art. 635 Kodeksu cywilnego (opóźnienie przyjmującego zamówienie wykluczające ukończenie dzieła w umówionym czasie). Powołanie się na art. 492 Kodeksu cywilnego jest uzasadnione tylko wtedy, gdy uprawnienie do odstąpienia na wypadek zwłoki zostało wprost wpisane do treści podpisanej umowy. 3. Przed wysłaniem dokumentu należy upewnić się, że zawiera on jednoznaczne oświadczenie o odstąpieniu od umowy z dnia 24 września 2026 r. z powołaniem na art. 491 § 1, art. 492¹ oraz art. 635 Kodeksu cywilnego, wezwanie do zapłaty kwoty 7 600 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma na wskazany rachunek bankowy oraz zapowiedź skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego wraz z żądaniem odsetek ustawowych za opóźnienie. Wysłanie pisma listem poleconym za potwierdzeniem odbioru jest działaniem prawidłowym. 4. Najszybszą drogą dochodzenia roszczenia jest Elektroniczne Postępowanie Upominawcze (EPU) przed Sądem Rejonowym Lublin-Zachód. Opłata sądowa wynosi jedną czwartą opłaty standardowej, czyli 125 zł (art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), a nakaz zapłaty wydawany jest zazwyczaj w terminie od 2 do 6 tygodni. W przypadku wniesienia przez pozwanego sprzeciwu postępowanie w EPU ulega umorzeniu, a pozew należy wnieść do sądu rejonowego właściwości ogólnej, gdzie opłata stała wynosi 500 zł (art. 13 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, z zaliczeniem uiszczonych wcześniej 125 zł), a czas trwania sprawy wynosi od około 2 miesięcy przy braku sprzeciwu od nakazu zapłaty do 12 miesięcy w razie przeprowadzenia rozprawy. Uzyskanie zabezpieczenia roszczenia (art. 730¹ Kodeksu postępowania cywilnego) wymaga wykazania nie tylko wiarygodności roszczenia, ale również interesu prawnego, czyli okoliczności świadczących o tym, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie wyroku (np. wyzbywanie się majątku lub likwidacja działalności); sama odmowa zapłaty nie stanowi wystarczającej podstawy. Opłata od wniosku o zabezpieczenie złożonego przed pozwem wynosi 125 zł i podlega zaliczeniu na poczet opłaty od pozwu, natomiast wniosek zawarty w samym pozwie nie podlega dodatkowej opłacie. 5. Poza kwotą główną 7 600 zł może Pan żądać odsetek ustawowych za opóźnienie (art. 481 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego) liczonych od dnia 11 listopada 2026 r., ponieważ wykonawca sam zobowiązał się do zwrotu środków do dnia 10 listopada 2026 r. i z upływem tego dnia popadł w opóźnienie, ewentualnie od dnia następującego po upływie 7-dniowego terminu wyznaczonego w ostatecznym wezwaniu do zapłaty. W przypadku wygrania procesu sądowego pozwany zobowiązany jest zwrócić Panu uiszczone opłaty sądowe (500 zł lub 125 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego według stawek minimalnych (1 800 zł w postępowaniu zwykłym lub 1 200 zł w EPU). 6. Niewykonanie umowy i brak zwrotu zaliczki stanowią zasadniczo spór cywilnoprawny. Odpowiedzialność karna za oszustwo (art. 286 § 1 Kodeksu karnego) zachodzi wyłącznie wtedy, gdy wykonawca już w chwili zawierania umowy i przyjmowania zaliczki w dniu 24 września 2026 r. działał z bezpośrednim zamiarem doprowadzenia Pana do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, nie mając woli ani możliwości wykonania garaży. Wielokrotne składanie nieprawdziwych obietnic zwrotu pieniędzy oraz powoływanie się na fikcyjne okoliczności stanowią poszlaki mogące uprawdopodobnić taki zamiar, zwłaszcza jeżeli podobnych działań dopuszczono się wobec innych klientów. Złożenie pisemnego zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do prokuratury jest wolne od opłat i może być prowadzone równolegle z procesem cywilnym, należy jednak uwzględnić, że postępowanie karne nie zastępuje egzekucji cywilnej i w sprawach wynikających z umów organy ścigania często wydają postanowienia o odmowie wszczęcia lub umorzeniu dochodzenia z uwagi na brak dowodów pierwotnego zamiaru oszustwa. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208.