Od jakiego wieku dziecko decyduje o kontaktach z rodzicem i czy może odmówić kontaktów z ojcem.

Dzień dobry. 1. W prawie rodzinnym nie istnieje sztywna, określona wprost przepisami granica wieku, od której dziecko może samodzielnie i w sposób prawnie wiążący decydować o kontaktach z rodzicem. Formalnie pełną autonomię w tym zakresie uzyskuje się dopiero z chwilą osiągnięcia pełnoletności, czyli po ukończeniu 18 roku życia. Niemniej jednak, zgodnie z art. 576 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, sąd ma bezwzględny ustawowy obowiązek wysłuchać małoletniego, jeżeli jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwalają, oraz uwzględnić jego rozsądne życzenia. W praktyce sądowej przyjmuje się, że już dzieci w wieku około 7–10 lat są w stanie sformułować własne, stabilne zdanie, a im dziecko jest starsze, tym jego wola ma dla sędziego większe, często wręcz decydujące znaczenie. 2. Sytuacja ulega zmianie po ukończeniu przez dziecko 13 roku życia. Sądy rodzinne stoją na stanowisku, że zmuszanie starszego dziecka do realizowania kontaktów, a tym bardziej do przymusowych noclegów u ojca wbrew jego woli, jest sprzeczne z naczelną zasadą dobra dziecka. Sąd ma pełną świadomość, że dorastającego syna nie da się fizycznie zmusić do spędzenia weekendu u drugiego rodzica, a próby egzekwowania takich orzeczeń siłą wywołują u dzieci głęboki bunt, traumę emocjonalną i przynoszą skutki odwrotne do zamierzonych. Jeśli dzieci konsekwentnie i racjonalnie argumentują swoją odmowę, ich stanowisko najprawdopodobniej zablokuje żądania ojca o przyznanie opieki weekendowej z noclegiem. 3. W toku procesu ojciec może podnosić zarzut, że niechęć dzieci nie jest ich suwerenną decyzją, lecz wynikiem manipulacji lub tzw. alienacji rodzicielskiej. Aby to zweryfikować, sąd w tego typu sprawach obligatoryjnie dopuszcza dowód z opinii Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów (OZSS). Zadaniem zespołu psychologów i pedagogów podczas specjalistycznego badania będzie ustalenie, czy odmowa kontaktu wypływa autentycznie od samych dzieci i jest poparta ich własnymi, realnymi doświadczeniami oraz brakiem więzi z ojcem, czy też została im podświadomie narzucona przez otoczenie. Jeżeli biegli potwierdzą w opinii, że opór syna i rodzeństwa przed nocowaniem u ojca jest trwały, dojrzały i samodzielny, sąd dostosuje orzeczenie do woli małoletnich, odmawiając ustalenia noclegów i ograniczając kontakty do spotkań w ciągu dnia lub w miejscach publicznych. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208

Dzień dobry, w polskim prawie nie ma sztywnego wieku, od którego dziecko samodzielnie decyduje o kontaktach. Sąd zawsze bierze pod uwagę rozsądne życzenia dziecka, zwłaszcza po ukończeniu 12-13 lat, a także młodszych, jeśli ich rozwój na to pozwala. W przypadku wniosku ojca, sąd wysłucha dzieci i zbada przyczyny ich niechęci do kontaktów, kierując się przede wszystkim ich dobrem. R. pr. Elżbieta Walczak