Dziedziczenie domu i wcześniejsze darowizny działek dla rodzeństwa – czy przysługuje udział także w przekazanym majątku.

Dzień dobry. 1. Skoro Pani mama nie pozostawiła testamentu, w sprawie zachodzi dziedziczenie ustawowe. Zgodnie z art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego, dzieci spadkodawcy dziedziczą w częściach równych. Oznacza to, że Pani oraz Pani rodzeństwo nabywacie udziały po 1/3 w całym majątku spadkowym. 2. To, czy i w jaki sposób należą się Pani korzyści z czterech działek, które mama przekazała rodzeństwu, zależy od formy prawnej tego zapisu. Jeśli przekazanie działek było jedynie obietnicą słowną, a nieruchomości w dacie śmierci mamy nadal formalnie figurowały w księgach wieczystych jako własność mamy, działki te wchodzą bezpośrednio do masy spadkowej. W takiej sytuacji staje się Pani współwłaścicielką w części 1/3 zarówno domu, jak i wszystkich czterech działek. Rodzeństwo nie ma prawa samodzielnie nimi dysponować ani wyłączyć ich z działu spadku. 3. Jeśli natomiast mama jeszcze za swojego życia przepisała te działki na siostrę i brata w formie darowizny nieruchomości te formalnie przestały być jej własnością i nie wchodzą fizycznie w skład obecnego spadku. Jednakże, zgodnie z art. 1039 § 1 Kodeksu cywilnego, przy sądowym dziale spadku darowizny dokonane przez spadkodawcę na rzecz zstępnych (dzieci) podlegają zaliczeniu na schedę spadkową, chyba że z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że darowizna została dokonana ze zwolnieniem od tego obowiązku. 4. W praktyce oznacza to, że przy podziale domu wartość działek otrzymanych przez rodzeństwo zostanie doliczona do ogólnej wartości majątku podlegającego rozliczeniu, a następnie odliczona od przysługujących im części. Ponieważ Pani nie otrzymała żadnej darowizny, Pani udział w pozostałym majątku (domu) ulegnie odpowiedniemu zwiększeniu. Gdyby natomiast wartość tych darowizn całkowicie wyczerpała majątek mamy i pozbawiła Panią minimum ustawowego, przysługuje Pani roszczenie o uzupełnienie zachowku (art. 991 i następne Kodeksu cywilnego), do którego obliczenia również wlicza się darowizny. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208