Czy sąd może zobowiązać matkę do osobistej opieki nad dzieckiem po rozwodzie?

Rozumiem Pana sytuację. Choć sąd nie zmusi matki do aktywnej opieki, jej postawa i odmowa pomocy przy chorym synu to poważne zaniedbanie obowiązków rodzicielskich. Możemy dążyć do podwyższenia alimentów, argumentując, że jej minimalny wkład osobisty zwiększa Pana obciążenie finansowe. Taka zmiana orzeczenia jest możliwa. Zapraszam do kontaktu w celu poprowadzenia sprawy.

Dzień dobry. 1. W polskim systemie prawnym nie ma możliwości przymuszenia rodzica do sprawowania bieżącej opieki nad dzieckiem wbrew jego woli. Sąd nie wprowadzi sztywnego podziału pieczy ani opieki naprzemiennej, ponieważ zgodnie z art. 58 § 1a Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego model ten wymaga zgodnego współdziałania obojga rodziców, a w orzecznictwie wyklucza się nakazywanie opieki osobie, która jej odmawia, gdyż godziłoby to w dobro małoletniego. Choć kontakty i piecza nad dzieckiem są formalnie nie tylko prawem, lecz i ustawowym obowiązkiem rodzica (art. 113 § 1 k.r.o.), to brak jest procedury egzekucyjnej, która mogłaby zmusić matkę do fizycznego zajęcia się synem, zabierania go na weekendy czy pójścia z nim do lekarza. 2. Fakt, że matka uchyla się od wszelkiej osobistej pieczy, otwiera Panu natomiast bezpośrednią drogę do wystąpienia z pozwem o istotne podwyższenie alimentów (art. 138 k.r.o.). Zgodnie z art. 135 § 2 k.r.o. wykonywanie obowiązku alimentacyjnego może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie dziecka. Skoro matka ogranicza się wyłącznie do przelewania 850 zł i w żaden sposób nie uczestniczy w trudach codziennego wychowania, chorobach czy logistyce życia 12-latka, cały ciężar starań niemajątkowych spoczywa na Panu. W takiej sytuacji sąd przerzuca na drugiego rodzica obowiązek pokrywania kosztów utrzymania syna w znacznie większym udziale finansowym – nierzadko obciążając rodzica nieangażującego się obowiązkiem pokrycia 70–80%, a w skrajnych przypadkach nawet 100% usprawiedliwionych, finansowych potrzeb dziecka. 3. Jeżeli postawa matki będzie trwać dłużej, powinien Pan również rozważyć złożenie do sądu rejonowego wniosku o pozbawienie jej władzy rodzicielskiej z powodu rażącego zaniedbywania obowiązków względem syna (art. 111 § 1 k.r.o.) lub o jej ograniczenie do określonych praw i obowiązków (art. 107 § 2 k.r.o.). Zabezpieczy to Pana przed możliwym paraliżem decyzyjnym przy formalnościach szkolnych, paszportowych czy procedurach medycznych wymagających zgody obojga rodziców. Utrata lub ograniczenie władzy rodzicielskiej nie zwalnia matki z obowiązku alimentacyjnego. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208