Czy prawo pierwokupu psa i kara umowna 20 000 zł są zgodne z prawem?

Tomasz R. Weigt   Adwokat  

Kancelaria Adwokacka Adwokat Tomasz R. Weigt

Daszyńskiego 12/1, 59-700 Bolesławiec

 Email

Dzień dobry. 1. Zastrzeżenie tzw. prawa pierwokupu za cenę odpowiadającą 1% pierwotnej wartości jest sprzeczne z prawem i dotknięte nieważnością. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt w sprawach nieuregulowanych w ustawie do zwierząt stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące rzeczy, co oznacza, że z chwilą zapłaty ceny i wydania psa stała się Pani jego wyłączną właścicielką (art. 140 Kodeksu cywilnego). Ustawowa konstrukcja prawa pierwokupu (art. 596 i nast. k.c.) zakłada dojście do skutku sprzedaży na warunkach tożsamych z warunkami uzgodnionymi z osobą trzecią, a nie za ułamek wartości. Zapis zmuszający właściciela do oddania psa za 1% ceny stanowi w istocie nieekwiwalentne pozbawienie własności, co narusza granice swobody umów (art. 353¹ k.c.) oraz zasady współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.). 2. Zapis nakładający karę umowną w kwocie 20 000 zł za brak zawiadomienia o zbyciu również podlega podważeniu. Jeżeli nabyła Pani psa na cele prywatne od hodowcy prowadzącego zorganizowaną działalność (występuje Pani w statusie konsumenta), postanowienie to stanowi klauzulę abuzywną w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. w zw. z art. 385³ pkt 17 k.c. (nakładanie rażąco wygórowanej kary umownej) i nie wiąże Pani z mocy prawa. Nawet przy założeniu, że umowa została zawarta pomiędzy osobami fizycznymi poza obrotem konsumenckim, kara ta – jako służąca wymuszeniu realizacji nieważnego zapisu o oddaniu psa za 1% ceny – jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.), a w przypadku ewentualnego sporu sądowego podlega oddaleniu bądź miarkowaniu na podstawie art. 484 § 2 k.c. 3. Aby zminimalizować ryzyko sporu, właściwym krokiem jest skierowanie do sprzedawcy pisemnego powiadomienia (listem poleconym lub pocztą elektroniczną ze zwrotnym potwierdzeniem) o zamiarze zbycia psa, wyznaczając termin 14 dni na skorzystanie z prawa odkupu, lecz wyłącznie za cenę rynkową (np. równą pierwotnej cenie zakupu lub cenie ustalonej z nowym nabywcą). W treści pisma należy wskazać, że warunek odkupu za 1% wartości uznaje Pani za bezwzględnie nieważny na podstawie art. 58 § 2 k.c. Wykonanie takiego zawiadomienia eliminuje zarzut braku poinformowania sprzedawcy i wyklucza podstawę do naliczenia kary umownej, a po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu otwiera drogę do swobodnej sprzedaży psa osobie trzeciej. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208.

Elżbieta Walczak   Radca prawny  

Sprawy rodzinne, spadkowe i cywilne — skutecznie i bez zbędnych emocji. Pomagam odzyskać to, co Twoje — spokojnie i skutecznie. Od konfliktu do rozwiązania — prowadzę Cię przez prawo.

WALCZAK Legal radcowie prawni

dr. Seweryna Sterlinga 27/29 lok. 803, 90-212 Łódź

 Email

Dzień dobry, zapisy te są kontrowersyjne, ale co do zasady dopuszczalne w ramach swobody umów. Prawo pierwokupu zdarza się w przypadku zwierząt, czy to psów, kotów czy koni. Co do kary umownej - można twierdzić, że jest rażąco wygórowana w stosunku do wartości psa, możecie Państwo żądać jej miarkowania przez sąd (art. 484 § 2 KC). W opisanej sytuacji nie należy samodzielnie dokonywać sprzedaży. Konieczne jest podjęcie negocjacji ze sprzedawcą w celu polubownego uchylenia tych zapisów lub uzyskania zgody na zbycie psa na warunkach rynkowych. Wówczas należałoby podpisać przez obie strony aneks, którym uzgodnicie Państwo zmiany bądź usunięcie z treści umowy pewnych postanowień. Może drugiej stronie nie zależy na tych postanowieniach. R. pr. Elżbieta Walczak