Czy pracodawca może zobowiązać pracownika do pracy w święta przy umowie o pracę i umowie zlecenia.

Dzień dobry, w przypadku umowy o pracę praca w święta jest dopuszczalna tylko w określonych sytuacjach (np. przy niezbędnym ruchu ciągłym lub pracach wymaganych ze względu na bezpieczeństwo). Pracodawca nie może więc jednostronnie nakazać pracy w święto, jeśli nie zachodzą przesłanki ustawowe. Jeśli pracownika zostanie zobowiązany do pracy w święto, pracodawca musi zapewnić inny dzień wolny lub wypłacić dodatek do wynagrodzenia. W odniesieniu do umowy zlecenia kluczowe są zapisy zawarte w samej umowie. Zlecający może wymagać pracy w święto, jeśli tak wynika z treści kontraktu. Ważne jest, czy te dwa stosunki prawne wzajemnie na siebie nie wpływają (np. wymiar czasu pracy). Zapraszam do dalszego kontaktu w celu szczegółowej analizy zapisów obu umów i podjęcia dalszych działań prawnych w tej sprawie.

Dzień dobry. 1. W przypadku umowy o pracę pracodawca co do zasady nie może nakazać pracy w święta ustawowo wolne od pracy. Zgodnie z art. 151^9 i art. 151^10 Kodeksu pracy praca w święto jest bezwzględnie zakazana, chyba że profil działalności firmy lub charakter wykonywanych zadań mieści się w zamkniętym katalogu ustawowych wyjątków (dotyczy to m.in. gastronomii, hotelarstwa, transportu, stacji paliw, zakładów leczniczych, ochrony osób i mienia, pracy w ruchu ciągłym czy konieczności przeprowadzenia nagłej akcji ratowniczej). Jeżeli Pana praca nie kwalifikuje się pod żaden z tych wyjątków, polecenie stawienia się w pracy w święto jest bezprawne, a pracownik ma prawo odmówić jego wykonania bez ryzyka sankcji dyscyplinarnych. W sytuacji, gdy pracodawca działa w branży objętej wyjątkiem i wyda zgodne z prawem polecenie pracy w święto, ma bezwzględny obowiązek zrekompensować ten czas innym dniem wolnym od pracy w terminie określonym w art. 151^11 k.p., a dopiero przy braku takiej możliwości – wypłacić 100% dodatku do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy. 2. W odniesieniu do umowy zlecenia stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, a nie Kodeksu pracy, co oznacza brak ustawowego zakazu wykonywania usług w święta (z wyłączeniem placówek handlowych). W ramach zlecenia zleceniodawca nie ma jednak uprawnienia do wydawania poleceń służbowych w reżimie pracowniczym – obowiązek świadczenia usług w określony dzień musi wprost wynikać z treści zawartej umowy lub zaakceptowanego przez Pana harmonogramu. Należy przy tym zwrócić szczególną uwagę na sytuację, gdy umowa zlecenie została zawarta z tym samym pracodawcą (lub podmiotem powiązanym). Jeżeli w ramach zlecenia wykonuje Pan tożsame czynności co na etapie umowy o pracę, zlecanie pracy w dni świąteczne stanowi często próbę obejścia kodeksowych norm czasu pracy oraz zakazu pracy w święta (art. 22 § 1^1 k.p.), co jest praktyką nielegalną i podlega kontroli Państwowej Inspekcji Pracy. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208