Czy pracodawca może obciążyć pracowników kosztami awarii na terenie kopalni.

Dzień dobry. 1. Pracodawca nie ma podstaw do obciążenia pracowników kosztami wezwania serwisu WUKO ani kosztami awarii. Zgodnie z art. 114 i art. 116 Kodeksu pracy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną za szkodę poniesioną przez pracodawcę tylko w razie bezprawnego i zawinionego niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych, przy czym ciężar dowodu w zakresie wykazania winy oraz związku przyczynowego spoczywa na pracodawcy. Potwierdzenie braku winy pracowników przez specjalistę WUKO wyklucza prawną możliwość przypisania im odpowiedzialności materialnej. Ponadto, myślą art. 117 § 2 Kodeksu pracy pracownik nie ponosi ryzyka związanego z działalnością pracodawcy (w tym ryzyka wadliwej infrastruktury odwadniającej podmiotu trzeciego). Niedopuszczalne jest także stosowanie odpowiedzialności zbiorowej wobec całej brygady, gdyż odpowiedzialność pracownicza ma zawsze charakter indywidualny. 2. Obciążenie pracowników finansowo poprzez potrącenie kwot z ich wynagrodzenia stanowiłoby rażące naruszenie przepisów o ochronie wynagrodzenia. Zgodnie z art. 87 Kodeksu pracy pracodawca może dokonywać potrąceń bez zgody pracownika wyłącznie w ściśle określonych przypadkach (np. sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych czy kary pieniężne). Samowolne potrącenie roszczeń odszkodowawczych bez pisemnej zgody pracownika (art. 91 Kodeksu pracy) lub bez prawomocnego wyroku sądu jest niedozwolone i stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika z art. 282 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy, zagrożone karą grzywny. 3. Pracodawca nie może również pokryć kosztów faktury zewnętrznej w ramach kary porządkowej. Katalog kar porządkowych zawarty w art. 108 Kodeksu pracy ma charakter zamknięty (upomnienie, nagana, kara pieniężna), przy czym kara pieniężna może być nakładana wyłącznie za ściśle określone przekroczenia (np. nieprzestrzeganie przepisów BHP) do limitu jednego dnia jednorazowo, a nie w wysokości kwot faktur zewnętrznych. Warto podkreślić, że działania pomocników stanowiły realizację obowiązku współdziałania w zapewnieniu bezpiecznych warunków pracy (art. 211 Kodeksu pracy). W przypadku bezprawnego potrącenia wynagrodzenia pracownikom przysługuje roszczenie o wypłatę zaległej pensji wraz z odsetkami oraz możliwość zgłoszenia sprawy do Państwowej Inspekcji Pracy. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208

Szanowny Panie, Z przedstawionego przez Pana opisu wynika, że zewnętrzny specjalista (WUKO) nie potwierdził, aby Państwa pracownicy byli przyczyną zatkania odpływów, lecz wskazał inną przyczynę awarii. Jeżeli rzeczywiście tak było, pracodawca powinien zachować daleko idącą ostrożność przed wyciąganiem wobec pracowników jakichkolwiek konsekwencji finansowych. Co do zasady pracodawca nie może dowolnie obciążyć pracownika kosztami szkody ani potrącić określonych kwot z wynagrodzenia wyłącznie na podstawie własnego przekonania, że pracownik ponosi odpowiedzialność za zdarzenie. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy dotyczącymi odpowiedzialności materialnej pracowników (art. 114 i nast.), to na pracodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że doszło do powstania szkody, że została ona wyrządzona z winy pracownika, istnieje związek przyczynowy pomiędzy zachowaniem pracownika a szkodą oraz jaka jest wysokość tej szkody. Z przedstawionego przez Pana opisu wynika natomiast, że specjalista usuwający awarię nie potwierdził winy Państwa brygady, lecz ustalił inną przyczynę problemu. Jeżeli okoliczności te znajdują potwierdzenie w dokumentacji lub protokole z wykonanych prac, może to mieć bardzo istotne znaczenie dla oceny zasadności ewentualnych roszczeń pracodawcy. Niezależnie od powyższego należy pamiętać, że nawet gdyby pracodawca twierdził, iż pracownik wyrządził szkodę, nie może samodzielnie potrącić z wynagrodzenia kosztów jej usunięcia, poza przypadkami przewidzianymi w przepisach Kodeksu pracy. Ewentualne dochodzenie odszkodowania wymaga spełnienia określonych przesłanek wynikających z prawa. Jeżeli będzie Pan zainteresowany, zapraszam do kontaktu. Po analizie dokumentacji oraz szczegółowym omówieniu okoliczności sprawy podczas konsultacji będę mógł ocenić, czy pracodawca rzeczywiście ma podstawy do pociągnięcia pracowników do odpowiedzialności materialnej oraz wskazać najbezpieczniejszą strategię dalszego działania. PS. Jeżeli są Państwo usatysfakcjonowani udzieloną odpowiedzią oraz dotychczasowym wsparciem, będę bardzo wdzięczny za pozostawienie krótkiego komentarza na SpecPrawniku oraz w wizytówce Google (link do wizytówki: https://share.google/hf7saPPpyxKEx0Hi5). Zajmuje to dosłownie kilka minut, a dla nas – prawników – ma ogromne znaczenie i realnie pozwala docierać z pomocą do kolejnych osób potrzebujących wsparcia. Z góry dziękuję. Adwokat Adrian Gajzler