Czy można zakwestionować odmowę przebudowy grobu na Cmentarzu Rakowickim ze względu na pobliskie drzewo?

Dzień dobry. 1. Pisemnej odmowy z 18 marca 2025 r. nie można już zaskarżyć bezpośrednio, gdyż upłynęły terminy na wniesienie środków zaskarżenia (w tym ewentualnej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na czynność zarządcy z zakresu administracji publicznej). ZCK odmawiając zgody, działa jako zarządca cmentarza komunalnego, powołując się na wymogi bezpieczeństwa i dostępności (§ 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 7 marca 2008 r.) oraz przepisy ustawy o ochronie przyrody zakazujące uszkadzania bryły korzeniowej drzew. Ubiegłoroczna odmowa nie zamyka jednak drogi do uzyskania zgody w nowym postępowaniu, o ile przedstawi Pan/Pani nowe dowody techniczne i przyrodnicze. 2. Możliwym krokiem jest zlecenie certyfikowanemu dendrologowi opinii badającej stan drzewa i zasięg jego strefy korzeniowej, a następnie zamówienie indywidualnego projektu budowlanego piwniczki grobowej. Należy pamiętać, że Cmentarz Rakowicki jest zabytkiem wpisanym do rejestru, w związku z czym wszelkie prace ingerujące w układ kwater podlegają również rygorom ochrony zabytków i mogą wymagać uzgodnienia z Małopolskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. 3. Kompletną dokumentację należy dołączyć do nowego wniosku do ZCK o wyrażenie zgody na przebudowę grobu ziemnego na murowany. Jeżeli zarządca ponownie wyda decyzję odmowną, od nowego rozstrzygnięcia będzie przysługiwać skarga do sądu administracyjnego (w terminie 30 dni od doręczenia aktu) lub pozew cywilny o nakazanie złożenia oświadczenia woli na podstawie przysługującego Panu/Pani prawa do grobu (art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego w zw. z ustawą o cmentarzach i chowaniu zmarłych). W sprawie warto zwrócić się do adwokata lub radcy prawnego specjalizującego się w prawie cywilnym oraz prawie administracyjnym. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208.

Dzień dobry, 1) Charakter odmowy. Cmentarzem komunalnym zarządza prezydent miasta (art. 2 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych), w Krakowie w jego imieniu działa Zarząd Cmentarzy Komunalnych. Zgoda na budowę grobu murowanego nie jest decyzją administracyjną, a stosunek między dysponentem grobu a zarządcą ma charakter cywilnoprawny – tak orzekł NSA w wyroku z 15.12.2016 r., I OSK 435/15, w sprawie dotyczącej właśnie ZCK w Krakowie. Potwierdza to procedura ZCK-4 w BIP Krakowa: po pozytywnej opinii ZCK i pozwoleniu konserwatora zawiera się umowę cywilnoprawną, a „tryb odwoławczy: nie dotyczy”. Od pisma z 18.03.2025 nie przysługuje więc odwołanie ani skarga do sądu administracyjnego, ale nie ma też terminu, który zamykałby sprawę – można złożyć nowy, lepiej udokumentowany wniosek, a ewentualny spór rozstrzyga sąd cywilny. 2) Rozporządzenie. § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 7.03.2008 r. stanowi tylko, że cmentarze projektuje się i utrzymuje jako tereny o założeniu parkowym. Rozporządzenie nie zawiera żadnej odległości grobu od drzewa; jedyne 0,5 m to minimalna szerokość przejścia między grobami (§ 13 ust. 1). Co więcej, rozporządzenia nie stosuje się do cmentarzy istniejących w dniu jego wejścia w życie, z wyjątkiem części zagospodarowanych lub powstałych z rozbudowy później (§ 18). Rzeczywistym powodem odmowy jest więc zapewne ochrona drzewa i zabytku: według ZCK-4 zgoda może być wydana, o ile nie jest sprzeczna z przepisami o ochronie zabytków i przyrody. Cmentarz Rakowicki jest wpisany do rejestru zabytków (A-584), więc roboty budowlane wymagają pozwolenia konserwatora (art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków); w Krakowie wydaje je Miejski Konserwator Zabytków. Obawę o korzenie trzeba rzeczowo odeprzeć. 3) Od czego zacząć: 1. Zwrócić się do ZCK o pełne uzasadnienie odmowy oraz treść wytycznych i regulaminu, na które się powołano. 2. Wnieść o odkrywkę dendrologiczną (procedura ZCK-9: ZCK odsłania fragment korzeni, by ustalić, czy budowa grobu murowanego w miejscu ziemnego jest możliwa) i równolegle zamówić własną opinię arborysty (stan drzewa, zasięg korzeni, warunki prac: np. bez głębokich wykopów, ręcznie, pod nadzorem). 3. Zlecić projekt dostosowany do drzewa – także w wariancie bez piwniczki, który może być łatwiejszy do zaakceptowania. 4. Złożyć nowy wniosek według ZCK-4 (wniosek o badania terenowe; odpowiedź na piśmie w 30 dni), a po pozytywnym wyniku – wniosek do Miejskiego Konserwatora Zabytków. 5. Gdyby ZCK nadal odmawiał bez rzeczowych powodów – rozważyć powództwo o ustalenie (art. 189 kpc). Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 1.02.2019 r., V ACa 44/18, uznał, że interes prawny w ustaleniu prawa do grobu wobec zarządu cmentarza istnieje m.in. wtedy, gdy zarząd zakazał prac przy grobie. 4) Jaki prawnik. Adwokat lub radca prawny zajmujący się prawem cywilnym (prawo do grobu, dobra osobiste – art. 23 i 24 kc), najlepiej współpracujący z architektem i arborystą. Wynik sporu jest niepewny, bo zarządca ma uzasadniony interes w ochronie zabytkowego drzewostanu. Pełna ocena wymaga pisma z 18.03.2025, dokumentu potwierdzającego prawo do grobu i dokumentacji technicznej. Podstawa prawna: art. 2 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1590); § 3, § 13, § 18 rozp. MI z 7.03.2008 r. (Dz.U. Nr 48 poz. 284); art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami; art. 23, 24 kc; art. 189 kpc. Jeśli chce Pan/Pani omówić sprawę szczegółowo, zapraszam do kontaktu – przez Specprawnik lub ze mną osobiście: tel. 506-389-613, e-mail: arkadiuszmalak@poczta.onet.pl (porady także zdalnie). Więcej o kancelarii: www.adwokat-malak.com, www.adwokatmalak.com.pl, Facebook: https://www.facebook.com/adwokatmalak/, opinie: https://fixly.pl/profil/adwokatmalakopinie, Panorama Firm: https://panoramafirm.pl/dolno%C5%9Bl%C4%85skie,boles%C5%82awiecki,boles%C5%82awiec,daszy%C5%84skiego,13_7/kancelaria_adwokacka_adwokat_arkadiusz_malak-zzduno_xt.html. Z wyrazami szacunku adw. Arkadiusz Malak tel. 506-389-613