Czy brat może prawnie zmusić siostrę do osobistej opieki nad chorą matką?

Dzień dobry. 1. Brat nie ma podstaw prawnych, aby zmusić Panią do osobistego sprawowania opieki nad mamą, a wysłane przez niego pismo jest wyłącznie dokumentem prywatnym pozbawionym jakiejkolwiek mocy wiążącej. Polskie prawo nie zna instrumentu, który pozwalałby na przymuszenie dorosłego człowieka do fizycznego wykonywania czynności opiekuńczych. Obowiązek alimentacyjny zstępnych wobec wstępnych (art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) aktualizuje się wyłącznie wówczas, gdy rodzic znajduje się w stanie niedostatku (art. 133 § 2 k.r.o.). Ponieważ mama otrzymuje emeryturę w kwocie ok. 3700 zł, nie znajduje się w niedostatku – posiada własne, regularne dochody, z których w pierwszej kolejności należy finansować jej bieżące potrzeby życiowe, w tym opłacenie profesjonalnej opiekunki. Brat nie ma prawa decydować o zatrzymywaniu emerytury mamy pod pretekstem, że opiekunka to zbyt duży wydatek. 2. Ponadto z faktu otrzymania przez brata darowizny mieszkania wynikają dla niego bezpośrednie konsekwencje prawne. Zgodnie z art. 897 Kodeksu cywilnego, jeżeli darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma ustawowy obowiązek dostarczania mu środków utrzymania w granicach istniejącego wzbogacenia. Oznacza to, że to na bracie, jako beneficjencie majątku mamy, ciąży w pierwszej kolejności ustawowy obowiązek materialny i moralny wynikający z umowy darowizny. Nie może on przerzucać trudów opieki na rodzeństwo, zwłaszcza blokując wykorzystanie dochodów matki na pomoc z zewnątrz. 3. Za odmowę osobistej opieki nie grożą Pani żadne konsekwencje prawne, finansowe ani karne. Ewentualny zakres jakichkolwiek obowiązków rodzinnych jest zawsze ograniczony możliwościami fizycznymi i zdrowotnymi zobowiązanego (art. 135 k.r.o.). Przebyte skomplikowane złamanie stopy, operacja oraz brak możliwości samodzielnego poruszania się stanowią obiektywną przeszkodę zdrowotną wykluczającą jakąkolwiek odpowiedzialność. W odpowiedzi na pismo brata może Pani krótko wskazać, że ze względu na stan zdrowia nie ma Pani fizycznej możliwości sprawowania opieki, a koszty ewentualnej opiekunki powinny być pokrywane bezpośrednio ze świadczenia emerytalnego mamy lub przez niego jako obdarowanego. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208