Bezpieczeństwo dzieci w placówce opiekuńczo-wychowawczej, uraz dziecka i odpowiedzialność za brak właściwej opieki

Dzień dobry. 1. Umieszczenie dzieci w placówce opiekuńczo-wychowawczej na mocy orzeczenia sądu oznacza, że to na placówce spoczywa ustawowy obowiązek sprawowania bieżącej pieczy (art. 112¹ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), co obejmuje pełną odpowiedzialność za ich życie, zdrowie, bezpieczeństwo w drodze do szkoły oraz zapewnienie środków utrzymania, w tym dopasowanego obuwia i odzieży (art. 95 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej). Ograniczenie władzy rodzicielskiej nie odebrało Pani prawa do wiedzy o stanie zdrowia dzieci – zatajenie wypadku i brak niezwłocznej informacji o hospitalizacji stanowiło bezpośrednie naruszenie Pani uprawnień. Prawidłowo odmówiła Pani podpisania zgody na samodzielny powrót 11-letniej córki ze szkoły; personel placówki prawdopodobnie próbuje w ten sposób przerzucić na Panią odpowiedzialność za bezpieczeństwo dziecka poza terenem ośrodka. 2. W pierwszej kolejności nieprawidłowości należy niezwłocznie zgłosić do Sądu Rejonowego (Wydziału Rodzinnego i Nieletnich), który wydał postanowienie o umieszczeniu dzieci w pieczy. Należy złożyć oficjalne pismo procesowe – zawiadomienie o rażących uchybieniach w wykonywaniu pieczy zastępczej przez placówkę. W piśmie tym trzeba szczegółowo opisać zdarzenie z 1 września, przemilczenie faktu szycia rany, odmowę wydania dokumentacji, zaniedbania higieniczno-bytowe (brak odzieży, za małe buty, konieczność zakupu obuwia przez matkę) oraz naciski ze strony personelu dotyczące powrotów ze szkoły, dołączając jako dowód kopię karty informacyjnej ze szpitala. Sąd sprawuje stały nadzór nad pieczą i ma obowiązek podjąć czynności wyjaśniające, w tym zlecić doraźną kontrolę kuratorowi sądowemu. 3. Drugim krokiem jest złożenie formalnej skargi administracyjnej (w trybie art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego) na działalność placówki i jej personelu do właściwego Wojewody (Wydział Polityki Społecznej), który sprawuje ustawowy nadzór nad standardami opieki w placówkach, a także do dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR) lub starostwa powiatowego jako podmiotu prowadzącego. W zakresie odpowiedzialności za uszczerbek na zdrowiu 2-letniej córki – jeśli uraz był skutkiem rażącego braku nadzoru opiekunek – zachowanie to może wyczerpywać znamiona przestępstwa z art. 160 § 2 Kodeksu karnego (narażenie osoby, nad którą ciąży obowiązek opieki, na bezpośrednie niebezpieczeństwo). Ma Pani prawo złożyć na Policji lub w Prokuraturze zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, wnosząc o zabezpieczenie grafiku dyżurów personelu oraz nagrań monitoringu. Dodatkowo wniosek o zbadanie sytuacji małoletnich córek może Pani skierować bezpośrednio do Rzecznika Praw Dziecka. Pozdrawiam. Adw. Tomasz R. Weigt, tel. 601-225-208