Czy i kiedy można wyświetlać (widowisko) lub publikować (facebook, you tube) stare bajki lub filmy z USA (np. Mickey Mouse).

Stary film lub bajkę pochodzące z USA można publikować (facebook, you tube) lub wyświetlać (np. widowisko) jeśli wejdzie do tzw. domeny publicznej.

Co to jest domena publiczna (public domain) ?

To taki „stan wolności” utworu (filmu, książki, bajki, muzyki itd.).
Kiedy utwór trafia do domeny publicznej, wygasają majątkowe prawa autorskie. Oznacza to, że:

  • Każdy może go kopiować, publikować, wrzucać na YouTube, TikToka, sprzedawać, przerabiać, dodawać napisy, robić memy – zupełnie za darmo i bez pytania kogokolwiek o zgodę.
  • Nie płacisz tantiem, nie dostajesz blokady Content ID itp.

Krótko mówiąc: utwór staje się „wspólny dla wszystkich”, jak stare baśnie braci Grimm czy „Alicja w Krainie Czarów”.

Różne kraje mają różne zasady, kiedy utwór wchodzi do domeny publicznej.

USA

Po 95 latach od daty publikacji → 1 stycznia 2026

Większość bajek Disneya, Betty Boop, wczesne filmy Hitchcocka – już wolne

Polska / UE

70 lat po śmierci ostatniego z kluczowych twórców (reżyser + scenarzysta + kompozytor muzyki)

Zazwyczaj dopiero w latach 2036–2050+

Nawet jeśli film jest już w domenie publicznej w USA, to w Polsce nadal może być chroniony. Prawo autorskie działa terytorialnie – publikujesz w Polsce (lub na platformie dostępnej dla Polaków) - stosujesz polskie prawo.

Nawet jeśli film wejdzie do domeny publicznej (prawa autorskie wygasną), postacie mogą nadal być chronione jako znaki towarowe.

  • Przykład Mickey Mouse (Disney): Starsza wersja z 1928 r. jest już w domenie publicznej w USA (i częściowo w PL po 2036 r.), ale Disney ma setki zarejestrowanych znaków towarowych na „Mickey Mouse”, jego imię, sylwetkę itd. Mogą blokować komercyjne użycie (merch, reklamy, film z monetyzacją), bo to wprowadzałoby w błąd, że to „oficjalny” produkt Disneya

W praktyce przy publikacji filmu w Polsce:

  • Sam film (jeśli copyright wygasł) – OK pod względem praw autorskich.
  • Ale jeśli w opisie, miniaturce, tytule lub promocji używasz nazwy/postaci w sposób komercyjny → możesz dostać roszczenie z tytułu naruszenia znaku towarowego.
  • Platformy (YouTube, Facebook) bardzo szybko reagują na zgłoszenia TM – blokada lub zmonetyzowanie na rzecz właściciela.

Ochrona znaków towarowych (TM) działa zupełnie inaczej niż prawa autorskie.

Znak towarowy to oznaczenie (słowo, logo, postać, kolor, dźwięk, kształt opakowania itp.), które pozwala klientom odróżnić towary lub usługi jednej firmy od innej.
Nie chroni samego „pomysłu” czy dzieła twórczego (jak film), tylko funkcję odróżniającą w handlu.Ochronę uzyskuje się przede wszystkim przez rejestrację:

  • W Polsce → w Urzędzie Patentowym RP (UPRP) – ochrona tylko na terenie Polski.
  • W UE → w EUIPO – ochrona na całym terytorium Unii Europejskiej.

Po pozytywnej rejestracji dostajesz prawo ochronne („świadectwo ochronne”). Dzięki niemu masz wyłączne prawo do używania tego znaku w sposób zarobkowy lub zawodowy (czyli w biznesie, reklamie, sprzedaży, na YouTube z monetyzacją itp.).

Ochrona znaków towarowych jest wieczna (o ile właściciel płaci co 10 lat) i służy do ochrony marki w handlu. Dlatego studia jak Disney czy Paramount nadal kontrolują swoje stare postacie, nawet gdy same filmy dawno weszły do domeny publicznej.

Jeśli masz podobny problem zapraszam do kontaktu z Naszą Kancelarią. Wszelkie informacje o Naszej Kancelarii znajdują się na stronach

- www.adwokatmalak.com.pl

- www.adwokat-malak.com

Ptzydatne infomacje znajdują się pod podanymi poniżęj linkami

Pozdrawiam serdecznie.

Adwokat Arkadiusz Malak