Usunięcie brata z mieszkania komunalnego po przejęciu najmu po zmarłej matce.

Dzień dobry, powinna Pani wezwać brata pisemnie do opuszczenia lokalu i dać mu termin np. 14 dni. Jeżeli nie opuści w takiej sytuacji ma Pani prawo wystąpić do sądu z pozwem o eksmisję brata. Ze względu na jego trudną sytuację (niepełnosprawność ) sąd może orzec o przyznaniu mu lokalu socjalnego. Z poważaniem, Izabela Jaworska-Turla radca prawny

Witam serdecznie. Rozumiem Twoją sytuację – to delikatna sprawa rodzinna, ale skupmy się na aspektach prawnych, bo o to pytasz. Na podstawie polskiego prawa (głównie Kodeksu cywilnego i ustawy o ochronie praw lokatorów), postaram się wyjaśnić, co możesz zrobić, krok po kroku. 1. Twoje prawa jako głównego najemcyPo śmierci mamy (10 grudnia), złożyłaś wniosek o kontynuację najmu, i gmina przyznała Ci mieszkanie na Ciebie i syna. To oznacza, że wstąpiłaś w stosunek najmu z mocy prawa (art. 691 Kodeksu cywilnego) , ale gmina potwierdziła to decyzją administracyjną. Brat, mimo że wcześniej mieszkał, nie jest teraz współnajemcą – zwłaszcza że się wymeldował na żądanie administracji. Meldunek to tylko formalność administracyjna (nie daje ani nie odbiera prawa do lokalu) Brat zajmuje mieszkanie bez tytułu prawnego (nie jest najemcą ani nie ma umowy), co może być podstawą do żądania jego usunięcia. Ale nie możesz go wyrzucić siłą – to byłoby nielegalne i mogłoby Cię narazić na problemy (np. zarzut naruszenia miru domowego). 2. Co zrobić, żeby brat opuścił mieszkanie? Nie ma szybkiego sposobu bez sądu, bo polskie prawo chroni lokatorów (nawet tych bez tytułu), zwłaszcza osoby niepełnosprawne. Procedura wygląda tak: Zgłoś sprawę do gminy (administracji budynku lub wydziału mieszkaniowego urzędu miasta/gminy):Napisz pismo (wniosek) o eksmisję brata z mieszkania komunalnego, bo zajmuje je bezprawnie Podaj fakty: śmierć mamy, Twoja decyzja o najmie, wymeldowanie brata, jego odmowa wyprowadzki, niepełnosprawność, alkoholizm i interwencje policji (dołącz kopie protokołów z policji jako dowody). Gmina jako właściciel może wszcząć postępowanie eksmisyjne (pozwać brata do sądu o opróżnienie lokalu) . To oni mają największą moc, bo są stroną umowy najmu. Jeśli brat zakłóca porządek (awantury, alkohol), gmina może uznać to za rażące naruszenie zasad współżycia społecznego, co ułatwia eksmisję Pozew do sądu o eksmisję (jeśli gmina nie pomoże):Jako główny najemca możesz sama złożyć pozew do sądu rejonowego (wydział cywilny) o nakazanie bratu opuszczenia lokalu. Koszt to ok. 200-300 zł opłaty sądowej (możesz wnioskować o zwolnienie, jeśli masz niskie dochody). W pozwie podkreśl: brak tytułu prawnego brata, Twoje wyłączne prawo do najmu, jego zachowania (alkoholizm, policja) i niepełnosprawność (sąd to weźmie pod uwagę). Sąd orzeknie o eksmisji, ale: Nie ma "eksmisji na bruk" – brat może dostać prawo do lokalu socjalnego (zwłaszcza jako niepełnosprawny) . Wtedy eksmisja jest wstrzymana, aż gmina zaoferuje mu taki lokal (może to trwać miesiące lub lata, w zależności od kolejki w gminie) . Okres ochronny: Eksmisji nie wykonuje się od 1 listopada do 31 marca (z wyjątkiem wyjątkowych przypadków, np. przemoc) Po wyroku: Jeśli sąd nakaże opuszczenie, a brat nie wyjdzie dobrowolnie, zgłaszasz to do komornika (z wyrokiem i klauzulą wykonalności) Komornik przeprowadzi eksmisję (koszty pokrywa dłużnik, czyli brat). Interwencje policji:Jeśli brat awanturuje się (zwłaszcza pod wpływem alkoholu), wzywaj policję za każdym razem. Zbieraj protokoły – to dowody na zakłócanie porządku, które wzmocnią Twój wniosek w gminie lub sądzie. W skrajnych przypadkach możesz wnioskować o zakaz zbliżania się (jeśli jest przemoc). 3. Wpływ niepełnosprawności i alkoholizmu brata. Niepełnosprawność (karta, grupa) daje mu ochronę: Sąd prawie zawsze orzeknie o prawie do lokalu socjalnego dla osób niepełnosprawnych . Gmina musi zapewnić mu miejsce (np. w schronisku lub lokalu socjalnym), co opóźni eksmisję. Alkoholizm: To może być argument za eksmisją (jeśli udowodnisz, że zagraża bezpieczeństwu domowników), ale nie unieważnia jego ochrony jako niepełnosprawnego. Jeśli ma problemy z alkoholem, możesz zasugerować gminie, by skierowała go do ośrodka pomocy społecznej (MOPS/GOPS) – oni mogą pomóc w znalezieniu mu miejsca. 4. Wniosek o wykup mieszkania To dobra decyzja, bo po wykupie staniesz się właścicielką i będziesz miała więcej narzędzi (np. łatwiejsza eksmisja). Ale dopóki brat tam mieszka, gmina może wstrzymać wykup (bo lokal musi być "wolny" od sporów). Zgłoś to w piśmie do gminy – poproś o przyspieszenie eksmisji w związku z wnioskiem o wykup. 5. Praktyczne rady Zbieraj dowody: Kopie decyzji gminy, protokoły policji, świadkowie (sąsiedzi), potwierdzenie wymeldowania brata. Czas: Cała procedura (gmina + sąd + komornik) może trwać 6-24 miesiące, w zależności od obciążenia sądów. Zmiany w prawie: Od 2026 r. są nowe zasady dziedziczenia najmu komunalnego (nie automatyczne dla zamożnych lub mających inne mieszkania) , ale w Twoim przypadku to już rozstrzygnięte. Jeśli masz więcej szczegółów (np. decyzja gminy), mogę spróbować bardziej sprecyzować. Trzymam kciuki, żeby się udało! Pozdrawiam serdecznie. Adwokat Arkadiusz Malak