Czy i jak można odstąpić od wykonania umowy o dzieło.

Na wstępie muszę zaznaczyć, że bez zapoznania się z umową trudno się jednoznacznie wypowiadać. Na podstawie samej treści pytania mam wątpliwości czy tu w ogóle powinna być umowa o dzieło, która przecież jest umową rezultatu, a starannego działania. Przypuszczam, że bardziej odpowiednie jest prawdopodobnie zlecenie. Właściwą umowę o dzieło jest co to zasady trudniej rozwiązać niż umowę zlecenia, przyczyną może być jedynie brak współdziałania zamawiającego, tak po prostu wykonawca odstąpić nie może. Kara umowna czy tak zwane odstępne jest rozwiązaniem przewidzianym przez kodeks cywilny i strony mogą się tak umówić, inna kwestia to wysokość tej kwoty, czy jest adekwatna z jednej strony do wynagrodzenia, a z drugiej strony do szkód, jakie może wyrządzić zamawiającemu takie odstąpienie od umowy. Moim zdaniem należałoby tę umowę pokazać prawnikowi i ewentualnie zaproponować zmiany postanowień umowy czy np. obniżenie kary/odstępnego

Szanowna Pani, W opisanej sytuacji kluczowe znaczenie ma to, czy zawierana umowa rzeczywiście ma charakter umowy o dzieło w rozumieniu art. 627 Kodeksu cywilnego, czy też w praktyce spełnia cechy umowy zlecenia albo nawet stosunku pracy. Jeżeli umowa przewiduje wykonywanie czynności w określonych dniach, godzinach, pod kierownictwem organizatora i w stałym rytmie (np. codzienne spektakle od poniedziałku do piątku), może to rodzić wątpliwości co do jej kwalifikacji prawnej. To trzeba zbadać na wstępie. Co do zasady w umowie o dzieło zamawiający może odstąpić od umowy w każdym czasie, ale musi zapłacić umówione wynagrodzenie z potrąceniem tego, co wykonawca zaoszczędził wskutek niewykonania dzieła (art. 644 k.c.). Strony mogą też wprowadzić w umowie tzw. odstępne albo karę umowną za odstąpienie – i co do zasady takie postanowienia są dopuszczalne. Jednak obowiązek zapłaty 5 000 zł za odstąpienie musi wynikać wprost z treści umowy. Warto sprawdzić: – czy jest to kara umowna, – czy tzw. odstępne, – czy zapis nie jest rażąco wygórowany, – czy umowa nie zawiera klauzul niedozwolonych (jeżeli zawierana jest poza działalnością gospodarczą). Jeżeli zapis przewiduje jednostronną, wysoką sankcję finansową niezależnie od poniesionej szkody, można rozważyć jego podważenie – zwłaszcza gdy kwota 5 000 zł nie pozostaje w racjonalnym związku z rzeczywistą szkodą teatru. Aby jednoznacznie ocenić, czy zapis jest skuteczny i czy rzeczywiście mogą dochodzić od Pani tej kwoty, należałoby przeanalizować całą treść umowy, w szczególności postanowienia dotyczące rozwiązania i kar umownych. W razie potrzeby mogę pomóc w ocenie dokumentu przed jego podpisaniem – to zdecydowanie bezpieczniejsze niż analiza już po złożeniu podpisu. Możemy też spróbować rozpocząć rozmowy, aby zawrzeć porozumienie rozwiązujące stosunek cywilnoprawny. Zapraszam na konsultację. --- PS. Jeżeli są Państwo usatysfakcjonowani udzieloną odpowiedzią oraz dotychczasowym wsparciem, będę bardzo wdzięczny za pozostawienie krótkiego komentarza na SpecPrawniku oraz w wizytówce Google (link do wizytówki: https://share.google/hf7saPPpyxKEx0Hi5). Zajmuje to dosłownie kilka minut, a dla nas – prawników – ma ogromne znaczenie i realnie pozwala docierać z pomocą do kolejnych osób potrzebujących wsparcia prawnego. Z góry dziękuję. Adwokat Adrian Gajzler